Noktalama işaretleri, yazıda anlamı aydınlatır, yanlış anlaşılmaların önüne geçer, okumayı düzenler ve kolaylaştırır. Bu işaretler duygu ve düşüncelerin daha açık anlatılmasına ve yazının düzenlenmesine yardımcı olur.

NOKTA (.)
** Tamamlanmış cümlelerin sonuna konur:
Bahçeye meyve ağaçları diktik.
** Tarihlerin yazılışında gün, ay, yıl rakamlarının arasına konur:
07.10.2005
** Saatlerin yazımında saatle dakikayı gösteren rakamların arasında kullanılır:
Maç 20.30'da bitti.
** Sözcük kısaltmalarının sonunda kullanılır:
Dr., Av., s. (sayfa)

VİRGÜL (,)
** Cümlelerin, eş görevli sözcüklerin, söz gruplarının arasında kullanılır.
Rüzgar esiyor, yağmur yağıyordu. (cümlelerin arasında kullanılmış)
Artık her evde bilgisayar, televizyon var. (eş görevli sözlerin arasında kullanılmış)
** Özne yüklemden uzak düşmüşse, özneden sonra konur.
Kardeşim, ödevlerini bitirdikten sonra sokağa çıktı.
** Mektuplarda hitaplardan sonra konur.
Sevgili Anneciğim, Canım Kardeşim,
** "evet" ve "hayır" gibi sözlerden sonra konur.
Hayır, sorular kolaydı.
** Cümlede ara söz göreviyle kullanılan açıklayıcı sözlerin başında ve sonunda kullanılır.
Aylin, sınıfımızın en çalışkanı, okula gelmedi. Dayımı, Ankara'da olanı, çok özledim.
NOKTALI VİRGÜL (;)
** Öğeleri virgülle ayrılmış cümleleri bağlamak için kullanılır.
Aslı, dün hiç buraya uğramamış; sabahtan akşama kadar arkadaşlarıyla gezmiş.
** Virgülle ayrılmış tür ve grupları birbirinden ayırmada kullanılır.
Çocuğa defter, kitap; pantolon, gömlek aldık.
** Bazen bir öğeyi diğer öğelerden ayırmak için kullanılır.
Şii; roman, hikaye, deneme gibi türlerden çok farklıdır.

İKİ NOKTA (:)
** Açıklama yapılacak cümlelerden sonra kullanılır.
Konuyu kavramak için şunları yapmalısın: Dersi dinle ve bol bol tekrar yap.
** Tırnak içina alınmış alıntı sözlerden önce iki nokta konur.
Babam: "Ben de sizinle gelmem." dedi.
** Yazı içinde bir kişinin konuşmasını gösteren konuşma çizgisinden önce konur.
Adama:
- Çabuk dışarı çık, dedi.

SORU İŞARETİ (?)
** Soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna konur.
Burada neden bekliyorsunuz?
** Sıralı cümlelerin her ikisinde de soru anlamı varsa soru işareti ikinci cümlenin sonuna konur.
Benimle mi kalacaksın, onunla mı gideceksin?
** Bilinmeyen tarihleri göstermek için kullanılır.
Rıza Tevfik (? - 1949)

Not: Soru işaretinden sonra cümle büyük harfle başlar.

ÜÇ NOKTA (...)
** Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur.
Dışaraıda yağmur havası, bende bir ağırlık...
** Benzer örneklerin devam ettiğini göstermek için konur.
Bahçede her türden çiçek vardı: gül, karanfil, papatya...
** Bir sözün alıntı olduğunu göstermek için kullanılır.
"...Az sonra elindeki dosyalarla içeri girdi."

TIRNAK İŞARETİ (" ")

** Alıntı sözler tırnak içine alınır.
"İstanbul gibi bir şehir var mı?" derdi.
** Cümlede vurgulanmak istenen sözler tırnak içine alınır.
Son yıllarda "internet" sözcüğü dilimize yapıştı.
** Eser adları tırnak içine alınır.
Halide Edip'in "Sinekli Bakkaléını okuyorum.

ÜNLEM İŞARETİ (!)
** Şaşma, kızma, acıma, beğenme gibi duyguları içeren cümlelerin veya sözlerin sonuna konur.
Ne kadar çok konuşuyorsun!
Ay, yine bacağıma ağrı saplandı!
**Parantez içinde kullanılan ünlem işareti cümleye alay, küçümseme anlamı katar.
Sınıfımızın en çalışkanı (!) Burak'tı.


KISA ÇİZGİ (-) Bu işarete hece birleştirme çizgisi de denir.
** Satır sonuna sığmayan sözcükler bölünürken satırın sonuna konur.
...................okul-
dan geliyorum.

** Özel adlara getirilen çekim ekleri satır sonuna sığmıyorsa kesme işareti konur, kısa çizgi konmaz.
........................İstanbul'
dan
** Ara sözlerin başında ve sonunda kısa çizgi konur.
Anıl -pek sanmam ya- soruları çözmüş.
** Dil bilgisinde ekleri ayırmak için kısa çizgi kullanılır.
ki-tap-lar-dan, o-ku-lu-muz
** Aralarında nlam ilişkisi bulnan sözcükler arasına konur.
Okul-aile ilişkisi önemlidir.
Türk-Rus ilişkileri gerildi.
** Bir olayın başlangıc ve bitiş tarihleri arasına konur.
"Birinci Dünya Savaşı (1914 - 1918)"


KESME İŞARETİ (')
** Özel adlara gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır.
Her yıl Antalya'da birkaç ay kalır.
** Rakamlara ve kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
1990'da buraya geldik.
Arkadaşı TDK'de çalışıyormuş.
** Şiirlerde ölçüden dolayı ortaya çıkan hece düşmesini göstermek için kullanılır.
Karac'oğlan der ki burada durulmaz.

AYRAÇ (PARANTEZ)
** Cümle içindeki açıklamaların, ara sözlerin belirtilmesinde parantez kullanılır.
Tanpınar'ın (şair olarak bilinir) hem şiir, hem roman türünde başarılı eserleri vardır.

** Kimi sözcüklerin eş anlamlıları ayraç içinde gösterilir.
Eserlerinde çarpıcı tasvirlere (betimleme) yer verir.
** Yabancı sözcüklerin okunuşları parantez içinde verilir.
Bizdeki ilk çeviri roman Telemaque (Telemak)'tır.
* Tiyatro metinlerinde yapılacak hareketler parantez içinde yazılır.
Efendim, izninizle (değneği kaldırır), der.