ÜNİTE: I. DÜNYA SAVAŞI
KONU: I. Dünya Savaşı Öncesi Dünyanın Genel Görünümü, I. Dünya Savaşı


ÖRNEK SORULAR VE ÇÖZÜMLERİ

1. 19. Yüzyılda ortaya çıkan Sanayi İnkılâbı’nın sonuçları, Avrupa’da önemli gelişmelere neden olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi Sanayi İnkılâbının bu sonuçlarından biri değildir?

A) Pazar sorununun ortaya çıkması
B) İnsan hak ve hürriyetlerinin devlet güvencesine alınması
C) Makineleşme
D) El tezgahlarının önemini yitirmesi

Çözüm:

19. Yüzyılda devletlerarası ilişkileri etkileyen iki önemli olaydan biri Fransız İhtilali’nin getirdiği sonuç, diğeri
ise Sanayi İnkılâbı’dır.
19. Yüzyılda Avrupa’da; bilim, teknik, sosyal ve kültürel alanlarda bir çok gelişmeler oldu. Bu gelişmeler
sonucunda yeni buluşlar insanlığın hizmetinde kullanılmaya başlandı. Sanayi İnkılabı büyük fabrikaların
kurulmasına, küçük el tezgahlarının önemini yitirmesine sebep oldu. Bu durum üretimde büyük artış sağladı.
Mallar seri ve ucuz olarak üretildi. Ülkeler iç pazarlarda tüketemediği mallar için pazar arayışına girişti.
Makineleşme hızını arttırdı. Sanayileşen ülkeler hammadde ve pazar arayışı için henüz sanayileşmemiş
ülkeleri pazar olarak görmeye başladı. A,C ve D. seçenekleri Sanayi İnkılabı’nın sonuçlarıdır. B Seçeneği ise
Fransız İhtilali’nin sonucunda ortaya çıkmıştır. Bu sebepten doğru seçenek B’dir.



2. Fransız İhtilali milliyetçilik, eşitlik, özgürlük ve adalet ilkelerini yayan önemli bir olaydır.

Bu ilkelerden, Osmanlı Devleti ve onun gibi çok uluslu devletlerin parçalanmasında en etkili
olan ilke aşağıdakilerden hangisidir?

A) Eşitlik B) Milliyetçilik C) Adalet D) Özgürlük

Çözüm:

Fransız İhtilali ile ortaya çıkan özgürlük, eşitlik, adalet, milliyetçilik gibi ilkelerden özellikle milliyetçilik
düşüncesi bütün Avrupa ülkelerini etkiledi. “Her milletin kendi devletini kurup kendisini yönetmesini” öngören
milliyetçilik akımı, çok uluslu devletlerden Osmanlı devleti ve diğerlerinin parçalanmasında birinci derecede
etkili oldu. Bu nedenden doğru seçenek “B” dir.
Fransız İhtilalinin yaydığı milliyetçilik akımı Osmanlı Devleti, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu gibi
devletlerin parçalanıp milli devletlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur.






3. Osmanlı Devleti’nin parçalanmasında bir çok olay etkili olmuştur.

Osmanlı Devleti’nin parçalanmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi diğerlerine göre daha
önce başlamıştır?

A) Fransız İhtilali’nin yaydığı milliyetçilik düşüncesi
B) Düşman devletlerin Osmanlı Devleti’ne karşı isyanları desteklemesi
C) Yabancılara verilen Kapitülasyonlar
D) Osmanlı Devleti’nin aldığı dış borçlar


Çözüm:

Yukarıdaki seçeneklerden kronolojik sıralama yapıldığında 1535 yılında Fransızlara bir lütuf olarak verilen
Kapitülasyonlar ilk sırayı alır. Osmanlı Devleti’nin güçlü olduğu dönemlerde etkisi fazla hissedilmese de
Duraklama devrinde(1579’dan itibaren) kendini iyice hissettirdi. Yabancı tüccarlara verilen, ticari ayrıcalık da
demek olan Kapitülasyonlar yüzünden Osmanlı Devleti’nin İç ticaret dengesi bozuldu. Diğer seçenekler ise
şu sırayla gerçekleşmiştir. 18. Yüzyılın sonlarında Fransız İhtilali’nin yaydığı milliyetçiliğin etkisi ile Osmanlı
Devleti içinde yaşayan diğer milletler isyan etmişler. (19. yüzyılın ilk yarısı) Rusya ve İngiltere gibi ülkeler
isyanları desteklemişlerdir. Osmanlı Devleti 19. yüzyılda ilk kez dışarıdan borç almıştır. Dolayısıyla Osmanlı
Devleti’nin parçalanmasında etkisi ilk önce hissedilen etken Kapitülasyonlardır. Doğru seçenek “C” dir.




4. • İstanbul antlaşması
• Atina Antlaşması
• Londra Antlaşması

Yukarıdaki antlaşmaların ortak özellikleri aşağıdakilerden hangisidir?

A) Balkan ülkelerinin kendi aralarında imzaladığı antlaşmalar olması
B) I. Balkan Savaşı’nın sonunda imzalanan antlaşmalar olması
C) II. Balkan Savaşı’nın sonunda imzalanan antlaşmalar olması
D) Osmanlı Devleti’yle Balkan Devletleri arasında imzalanmış olmaları

Çözüm:

Osmanlı ordusunun düzensiz durumunu sezen Sırbistan, Bulgaristan, Yunanistan ve Karadağ, Rusya’nın da
kışkırtmasıyla Osmanlıların Balkanlardaki topraklarını paylaşmak için harekete geçtiler. Osmanlı Devleti
I.Balkan Savaşı denilen bu savaşta yenilgiye uğradı. Bu savaşın sonunda Osmanlı Devletiyle Balkan
Devletleri arasında Londra Antlaşması imzalandı.
Daha sonra Osmanlı Devleti’nden aldıkları toprakları kendi aralarında paylaşamayan Balkan Devletleri
arasında savaş çıktı. Bu durumdan faydalanan Osmanlı Devleti Londra Antlaşmasıyla kaybettiği Midye –
Enez hattının batısında kalan Kırklareli ve Edirne’yi geri aldı.
II. Balkan Savaşının sonunda Bulgaristan’la İstanbul Antlaşması imzalandı. Yukarıda sıralanan
Antlaşmaların ortak özelliği Osmanlı Devleti’yle Balkan Devletleri arasında imzalanmış olmalarıdır. Doğru
seçenek “D” dir.




5. I. Dünya Savaşı öncesi devletler İtilaf ve İttifak olarak bloklaşmaya başladılar. Bu bloklaşma birbirine
zıt grupları oluşturdu.

Bunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ekonomik rekabet ve sömürgecilik
B) Küçük devletlerin büyük devletlere karşı birleşme ihtiyacı
C) Ülkeler arası rejim çatışması
D) Denizlerin paylaşımı


Çözüm:

Avrupa’da sanayileşme, 19. yüzyıl içinde hız kazandı. Bunun sonucu olarak gelişen ve genişleyen
sömürgecilik anlayışı diğer kıtaları da etkisi altına aldı. Büyük devletlerin çıkar çatışmaları, karşılıklı rekabete
dönüştü. Avrupa ülkeleri arasındaki bu çatışmalar kendi aralarında bloklaşmaya yol açtı. Bloklaşmanın temel
nedeni ekonomik rekabet ve sömürgecilik yarışı olmuştur. Doğru seçenek “A” dır.


6. Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’na girmesinde etkili olmamıştır?

A) Osmanlı Devleti’nin daha önce kaybettiği toprakları geri almak istemesi
B) Goben ve Breslav adlı Alman gemilerinin Rus limanlarını topa tutması
C) Osmanlı Devleti’nin, Almanlar’ın savaşı kazanacağına inanması
D) Rusların Balkan toprakları üzerindeki emelleri



Çözüm:

A, B, C seçeneklerinde belirtilen Osmanlı Devleti’nin kaybedilen toprakları Almanya’nın yanında savaşa
girilirse tekrar kazanılabileceğine olan inancı, savaşa girilmesinde etkili olmuştur. I. Dünya Savaşının çıktığı
sırada iktidarda bulunan İttihat ve Terakki Partisi ileri gelenleri Almanya ile gizli bir antlaşma yaptılar. Bu
sırada İngiliz donanmasından kaçan Groben ve Breslav isimli Alman gemileri Çanakkale Boğazı’nı geçerek
Osmanlı Devleti’ne sığındı. Sığınan bu gemiler Karadeniz’e geçerek Rus limanlarını topa tuttular. Bütün bu
sebeplerden dolayı Osmanlı Devleti savaşa girdi. D seçeneğinde belirtilen durum ise Osmanlı Devletinin
savaşa giriş sebebi değildir. Dolayısıyla doğru seçenek “D” dir.





7. I. Dünya Savaşı’nda, İtilaf Devletleri hem Rusya’ya yardım etmek hem de Osmanlı Devleti’ni
savaş dışı bırakmak için hangi cephede savaşmışlardır?

A) Kafkasya Cephesi
B) Sina Filistin Cephesi
C) Çanakkale Cephesi
D) Irak Cephesi

Çözüm:

Almanya, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ve İtalya aralarında anlaşarak “Üçlü İttifak” devletlerini
oluşturmuşlardı. (1882) Daha sonra Osmanlı Devleti de bu gruba dahil olmuş. İtalya ise ayrılarak İngiltere,
Fransa ve Rusya’dan oluşan İtilaf Devletler’ine katılmıştır.
İtilaf Devletleri, 1915 yılında Çanakkale Boğaz’ını geçerek İstanbul’u ele geçirip Rusya’ya gerekli yardımı
yapmak, aynı zamanda İstanbul’un işgali ile de Osmanlı Devleti’ni savaş dışı bırakmak istiyorlardı. Bu
amaçla Çanakkale Cephesi’ni açmışlardır. Ancak yenilerek amaçlarına ulaşamamışlardır. Doğru seçenek “C”
dir





8. Aşağıda I. Dünya Savaşı’ndan yenik olarak çıkan ülkeler ve savaş sonucunda imzaladıkları
antlaşmalar verilmiştir. Bunlardan hangisi yanlıştır?

A) Osmanlı Devleti – Sevr antlaşması
B) Almanya – Versay Antlaşması
C) Avusturya – Sen Jermen
D) Bulgaristan – Triyanon


Çözüm:

I. Dünya Savaşı sonunda İttifak Devletleri İtilaf Devletleri’ne yenilmişlerdir. Yenen devletler yenilen devletlere
imzalattıkları barış antlaşmalarını Paris Barış Konferansı’nda hazırladılar. Buna göre Almanya – Versay,
Avusturya – Sen Jermen, Macaristan – Triyanon, Bulgaristan –Nöyyi, daha sonra Osmanlı Devleti ile Sevr
Barış Antlaşmalarını imzalamışlardır. Buna göre doğru seçenek “D” dir.