Milli Varlığa Düşman(Zararlı) Ve Milli(Yararlı) Cemiyetler

ZARARLI CEMİYETLER(KURULUŞLAR)
I-Azınlıkların Kurduğu Cemiyetler
Rumların kurdukları
a) Mavri Mira Cemiyeti:İstanbul Rum Patrikhanesince kuruldu.(o günkü Yunan hükümetinin sahip olduğu altında daha fazla altına sahipti)
Amacı;Çeşitli illerde çeteler kurmak ve Yunanistan lehine propaganda yapmak(Büyük Yunan Devleti kurmak ve Bizans’ı yeniden canlandırmak)
b) Pontus Rum Cemiyeti:Merzifon Amerikan Kolejinde kuruldu.Pontus adlı bir gazeteleri vardı.
Amacı:Samsun ya da Trabzon merkez olmak üzere;İnebolu(Sinop)’dan Batum’a kadar bir Pontus Rum Devlet’i kurmak.
c) Etnik-i Eterya:
Amacı:Rumların yaşadığı her yeri Yunanistan’a katmak.

Ermenilerin kurduğu
d) Hınçak(çan sesi) ve Taşnak:
Osmanlı Devleti’nde yaşayan Ermenilerce kurulmuştur.
Amacı:Doğu Anadolu ve Çukurova’da bir Ermeni Devleti kurmak.
e) Ermeni İntikam Alayları:Çukurova’da bir Ermeni Devleti kurmak için örgütlenmişlerdir.

Musevilerin kurduğu
f)Musevi Alyans(İsrailit) Cemiyeti:Filistin’de bir İsrail Devleti Kurmak amacıyla örgütlenmiştir.

AZINLIKLARIN KURDUĞU CEMİYETLERİN ORTAK ÖZELLİKLERİ

1. Bulundukları yerdeki güvenliği bozarak 7. maddenin uygulanmasını sağlamak.
2. Türkleri göçe zorlayarak kendi nüfuslarını çoğaltmak.
3. Türk milli birliğini bozmak ve bağımsız devletler kurmak.

II-Türk veya Müslümanların Kurduğu Cemiyetler
A) Kürt Teali Cemiyeti:İstanbul’da kuruldu.
Amacı:Yabancı bir devletin himayesinde Kürt Devleti kurmak.

B) Teali İslam Cemiyeti:İstanbul’daki medrese hocalarınca(müderris) kuruldu.
Amacı:Hilafet ve saltanata bağlılığı savundu;milli mücadeleye karşı çıktı.

C) Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası:İstanbul’da kuruldu.
Amacı:Padişah ve hilafete bağlı kalmayı sağlamaktı.Damat Ferit’i destekliyordu.

D) Hürriyet ve İtilaf:İttihat ve Terakki Partisine karşı kurulmuştur.

E) İngiliz Muhipleri Cemiyeti:İstanbul’da kuruldu.
Amacı:Osmanlı Devleti ile İngiltere arasındaki dostluğu kuvvetlendirmek ;Osmanlı devletini İngiliz himayesine almak.

F) Wilson İlkeleri Cemiyeti:İstanbul’da,aydın,yazar ve gazetecilerce kurulmuştur.
Amacı:Osmanlı Devletini ABD himayesine almak.

TÜRK VEYA MÜSLÜMANLARIN KURDUĞU CEMİYETLERİN ORTAK ÖZELLİKLERİ

1. Saltanata ve hilafete bağlı görünmeleri
2. Milli mücadeleye karşı olmaları
3. İşgalci devletlerce desteklenmeleri ya da işbirliği yapmaları
4. Kurtuluşu yabancı himayesinde görmeleri

MİLLİ (YARARLI ) CEMİYETLER
Başlangıçta Türk’ün haklı davasını yayın yoluyla ve propagandayla savunmaya çalışmışlarsa da ;işgalci devletlerin haksız tutumu ve İzmir’in işgali bu tür mücadelenin yeterli olamayacağını göstermiş ve silahlı mücadeleye başlamışlardır.Her Cemiyet bir zararlı cemiyete karşı kurulmuştu ve sadece kendi bölgesini savunuyordu,aralarında koordinasyon yoktu.
a) Doğu Anadolu Müdafa ı Hukuk Cemiyeti:Merkezi İstanbul’du ama Erzurum ve Elazığ’da da şubeleri vardı.
Amacı;Doğu Anadolu’nun Ermenilere verilmesine engel olmak.(Taşnak ve Hınçak Cemiyetine karşı kurulmuştur.)

b) Trakya Paşaeli Müdafa-ı Hukuk Cemiyeti: Edirne’de kuruldu.
Amacı:Yörenin Yunanistan’a katılmasını önlemek ve Rumların taşkınlıklarına karşı koymaktı.(Mavri Mira Cem. Karşı kurulmuştur)

c) Trabzon Muhafaza i Hukuk i Milliye:Trabzon’da kurulmuştur.
Amacı:Trabzon ve çevresinde Rum devleti kurmayı
önlemek.(Pontus Rum ve Etnik-i Eterya Cem.karşı kurulmuştur)
d) Kilikyalılar Cemiyeti:İstanbul’da kuruldu.
Amacı:Adana ve çevresinin Ermenilere verilmesine engel olmaktı.(Ermeni İntikam Alayları ve Hınçak ve Taşnak Cem. Karşı kurulmuştur)

e) İzmir Müdafa- i Hukuk –ı Osmaniye Cemiyeti ve Reddi İlhak Cemiyeti:İzmir’de kuruldular.
Amaçları:Ege bölgesinin Yunanlılara verilmesine engel
olmak (İzmir Müdafa-ı Hukuk Cemiyeti ,silahlı mücadeleyi ilke edinmişti.)(Mavri Mira Cemiyetine karşı kuruldular)

f) Milli Kongre Cemiyeti:İstanbul’da kuruldu.
Amacı:Türklere karşı dünyada yapılmış ve yapılmakta olan zararlı propagandalara yayım yoluyla karşı koymak,Türk milletinin haklılığını tüm dünyaya duyurmak.(Diğer yararlı cemiyetler,genelde silahlı mücadeleyi benimserken bu cemiyet yayın yoluyla karşı çıkmayı uygun bularak diğer cemiyetlerden ayrılır)

MİLLİ CEMİYETLERİN ORTAK ÖZELLİKLERİ

1. Mondros Ateşkes Antlaşmasından sonra ( İzmir’in işgal edilmesiyle) kuruldular.
2. Düşman işgalini önlemek ve Türk milletinin bağımsız yaşamasını sağlamayı amaç edinmişlerdir.
3. Önceleri yayın yoluyla mücadeleyi,sonraları silahlı mücadeleyi

benimsemişlerdir.

1. Türk halkını teşkilatlandırmak için bölgelerinde kongreler toplamışlardır.
2. Ortaya çıkmalarında Türk milliyetçiliği vardır;milli mücadelenin temelini atmışlardır.
3. Sivas Kongresinde birleştirilerek Anadolu ve Rumeli Müdafa ı Hukuk adını almışlardır(Daha sonra ,Halk Fırkası adıyla partiye dönüşmüştür.)