Mustafa kemal paşa’nın samsun’a çıkışı ve milli bilincin uyandırıl-
Ması
Amaç : İngilizler, Mondros ateşkes antlaşmasının 7. maddesini göstererek Samsun taraflarına yoğunlaşmışlar ve buralarda karışıklık olduğunu iddia ederek, Osmanlı devletinden buraların kontrol edilmesini istemişlerdir. Buradaki Pontusçu Rumlar Türk köylerini basarak katliamlar yapıyor ,Türkler de kendilerini savunmaya çalışıyorlardı
Öte yandan,her yandan düşmanla çevrilmiş bulunan İstanbul’da Kurtuluş savaşı başlatmanın imkansız olduğuna inanan Mustafa Kemal ,Anadolu’ya geçmenin yollarını arıyordu.
Sultan Vahdettin Mustafa Kemal’i ,Samsun’daki durumu incelemek üzere geniş yetkiler vererek 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun’a yolladı.(30 Nisan 1919).16 Mayıs 1919’da ,17 kişilik kurmay heyetiyle beraber Bandırma vapuruyla İstanbul’dan yola çıktı.(Mustafa Kemal’in seçilmesinin iki önemli sebebi vardır:İlki, Osmanlı hükümetine de karşı olan İttihatçılarla ters düşmesi;ikincisi,O’nun İstanbul’dan uzaklaştırılmak istenmesidir) M.Kemal, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a ayak bastı. Mustafa Kemal’in Samsun’a ayak bastığı tarih,milli kurtuluş hareketinin de başladığı tarihtir.”Ya İstiklal(bağımsızlık) ya ölüm “parolasıyla görevine başladı.
Dokuzuncu Ordu Müfettişi olarak görevleri;
a)Görev bölgesindeki ordunun terhisini sağlamak
b)Güvenliği sağlamak
c)Halkın elindeki silah ve cephaneyi toplamak.(Mustafa Kemal tam tersinin yapacak,ordunun terhisine engel olmaya ve silah ve cephanelerin teslim edilmemesine çalışacaktır.)
Yapılanlar

1. Samsun’da güvenliği sağladı
2. 15. Kolordu komutanı Kazım Karabekir ve 20. Kolordu Komutanı Ali Fuat (Cebasoy) paşalarla kurtuluş mücadelesi için görüş birliğine varıldı .25 Mayıs’ta Havza’ya geçti. Oradan 28 Mayıs’ta Halkın gösteriler düzenleyerek, düşman saldırılarını protesto etmesini sağladı 30 Mayıs’ta Havza’da ilk mitingini yaptı.

Not:Havza Genelgesi,milli bilincin uyandırılması yolunda Türk milletine yönelik ilk beyannamedir.