Atatürk’ün Son Günleri Ve Ölümü

* Vücudundaki isilik türü şeylere karınca ısırması demişlerdi ama Bursa Termal Tesislerindeki doktor Siroz hastalığına yakalandığını söylemişti ki bu bir yıllık gecikmeli bir teşhisti.
* 2 Şubat 1938’te Bursa Merinos’ta son resmi yazısını yazdı ve sabaha kadar baloda dans etti;ölüm belirtisi yoktu.Balodan sonra arabasına binmedi ve uzun süre yürüdü,ancak tökezleyince arabasını çağırdı ve üşüdüğünü söyledi.
* 27 Şubat 1938’de Balkan Antantı Toplantısı vardı.Sürekli burnu kanadığı için toplantıya giremedi.Yabancı doktor çağrılması gerektiğini söyleyenlere, “Hatay meselesi varken hastalığımın duyulmasını istemiyorum” diyerek,”Beni Türk hekimlerine emanet ediniz” diyecektir.
* Atatürk içki içmemesi gerektiğini çok zor kabul etti ve 9 ay içmedi.Sonra Jesenger(veya Fessenger) adlı bir doktor onu tedavi etmeye başladı.3 ay yataktan çıkmayacak,perhiz yapacak ,içki ve sigara içmeyecektir.Oldukça solgun, bitkin ve durgun bir hal almıştır;dudakları büzüşmüş ve neşesi kaybolmuştur.
* 19 Mayıs 1938’deki törenlere Ankara’da katıldı.Ciğerleri su topladığı için karnı şişmişti ve şişmanladığını sanıyordu.
* Sonraki günlerde Adana’ya gitti.Hatay meselesinin olumlu çözümü için dimdik ve sağlam olarak ayakta gözükmek düşmanlara gözdağı vermek için ,sürekli yatması gerekirken 40 dakika ayakta durarak resmi geçitleri izledi.Ama ayakta duracak hali kalmamıştı.Ankara’ya oradan da İstanbul’a döndü.Dolmabahçe sarayına yerleşti.Karnında ve ayaklarında belirgin derecede şişlikler oluşuyordu.
* 1 Haziran 1938’de yapımını merakla beklediği Savarona yatı yapılıp Dolmabahçe sarayının önüne getiriliyor.Atatürk için o bir oyuncaktır ve onu 55 gün kullanabilecektir ama bir hastahane olarak.Yattığı yerden gramafon dinliyordu.
* 25 Temmuz 1938.Savarona yatından saraya alındı çünkü hastalık son aşamaya gelmişti.
* Salih Bozok (yaveri) küskün arkadaşlarına mektuplar yazarak onları Ata’nın yanına çağırıyor.Bazıları geliyor bazıları gelmiyor.
* 2 Eylül 1938’de vasiyetini yazdırdı.Taşınmaz malları CHP’ye verdi.Gelirini Makbule Hanım ve 5 manevi kızıyla İnönü’nün çocuklarının eğitim masrafları için ayrılacaktı.Geriye kalanı ise TDK ve TTK’ ve bağışlandı.
* 1 Ekim 1938.29 ekim’de Ankara’da olmayı istiyordu ama doktorlar yerinden bile kalkmasına izin vermiyorlardı.
* 29 Ekim 1938’de Kuleli Askeri Lisesi öğrencileri,Dolmabahçe Sarayı’nın önüne gelip “Atamızı görmek istiyoruz “diye bağırınca zorla kalkarak pencere önündeki koltuğa oturdu ve eliyle onları selamladı bu sırada ağlamaya başladı.Bu görünen ilk ağlamasıydı.
* 5 Kasım 1938.Karnındaki suyun çekilmesini istiyor çünkü çok izdırap veriyor,ağrılarına dayanamıyordu.6 Litre su çıkarılmıştı.Enginar yemeği istedi.O zaman İstanbul’da olmadığı için Hatay’a ısmarlandı ama gelene kadar komaya girdiği için yiyemedi.
* 8 Kasım 1938.Doktoruna dikkatle bakınca doktoru yanına gitti ve kulağını ağzına yanaştırınca şu sözü duydu.”Aleykümes Selam”(Allah’ın selamı üzerimize olsun)Bu onun dünyada söylediği son sözleriydi.
* 10 Kasım 1938.Birdenbire gözlerini açtı ve başını sağa sola çevirdi.Bu onun son bakışlarıydı.Gözlerini tavana dikti.Mim Kemal Öke gözlerini kapattı.Gazi Mustafa Kemal yazan mendille çenesini bağladı.
* O sırada orda bulunanlardan Salih Bozok,önce sarardı,sonra bozardı ve merdivenleri birer ikişer inerek alt kattaki boş bir odada kafasına sıktığı tek bir kurşunla intihar etti;en çok etkilenen ve kabullenemeyen oydu çünkü sürekli Ata’nın yanındaydı.

Şerafettin Yaltkaya :O’nu yıkayan ve cenaze namazını kılan imam
Millet galeyana gelmesin diye sarayın bahçesinde birkaç asker ve görevlilerce cenaze namazı kılınmıştır.
Şükrü Kaya : İçişleri Bakanı
Celal Bayar :Başbakan
Falih Rıfkı Atay :Yazar
İhsan A. Özkaya oktor
Salih Bozok : Yaveri
Nihat Reşat Belger oktoru


NOT. Yukarıdaki bilgiler Can Dündar’ın Sarı Zeybek adlı belgeselinden alınmıştır.