Eski ADANA Valileri ve Yaptıkları İşler Adana Eski ADANA Valileri ve Yaptıkları İşlerAdana Eski ADANA Valileri ve Yaptıkları İşler



NAŞİT PAŞA (1871): 5 Mart 1873' de yayına başlayan ADANA' nın ilk gazetesiyle Seyhan ili ilk ADANA Salnamesi onun döneminde çıkarıldı.



MAHMUT NEDİM PAŞA (1873): O tarihe kadar ADANA' nın adı eski yazıyla (EDENE) şeklinde yazılırdı. Bu yazı biçimi, bir harf fazlasıyla Edirne' ye çok benzerdi. Bu benzeyiş resmi yazışmalarda ve özellikle posta hizmetlerinde türlü yanlışlıklara neden olurdu. Sonradan Sadrazam olan Mahmut Nedim Paşa EDENE' nin ATANA şeklinde yazılmasını bir genelgeyle bildirdi. O günden latin harflerinin kabülüne kadar resmi yazışmalarda vilayetin adı ATANA olarak yazılır, ADANA olarak okunurdu.



ŞAİR ZİYA PAŞA (1878): Okullar çoğaltıldı. Fransızca öğrenmeleri için memurlara kurslar açtı. İstanbul' dan getirttiği bir tiyatro kumpanyasıyla Adana' da bu sanatın tohumunu attı. Fransızcadan çevirdiği oyunları sahnelendi. Memurların tiyatroya devamını zorunlu kıldı. Kendinden önceki valilerin, düşünce ayrılığı nedeni ile hapse atmış oldukları kişileri salıverdi. Seyhan ve Misis köprülerini onartarak korkuluklarını yeniletti.



ABİDİN PAŞA (1881): Halkın yardımyla, tümüyle taştan, askeri idadi binasını ( Şimdiki Kız Lisesi ) yaptırdı. Dar sokakları genişleten ve saathaneyi de yaptıran odur. Adana' ya ilk çalar saat Abidin Paşa 'nın çabasıyla girmiş oldu. Saat kulesinde, her saat başı, vakit belirleyen güçlü ses, kentin birçok yerinden duyulurdu. Resmi dairelerdeki görevliler, işe başlama ve ayrılma saatlerini buna göre ayarlarlardı. Hele namaz vakitleri kolaylıkla belirlenirdi. Dönemin şairlerinden Fani Efendi kuleyi, o zamanlar şu dörtlükle anlatır :



Bir muazzam eserdir ki, misli yok, naziri yok,



Zahiren saat çalar, manen hükümet seslenir.



Ol cenabı Abidin' e eyler dua ;



Çünkü andan ruz-u şeb vakt-i ibaret seslenir.



Abidin Paşa tarımda makineleşmeyi sağladı. Ovadaki bataklıkları kuruttu.



ŞAKİR PAŞA (1888): Bağlar semtinde otururdu. Müziğe ve içkiye çok düşkündü. İşten dönerken evinin önünde treni durdurmak için imdat işaretini çekmeyi alışkanlık haline getirmişti. Bu durum karşısında yabancıların elindeki demiryolu işletmesi burada bir istasyon yapmak zorunda kaldı. Bu istasyon Şakir Paşa adıyla anıldı.



FAİK PAŞA (1894): Faik Paşa görevini yapamayacak kadar yaşlı bir adamdı. ADANA' ya vali olarak atanmasını alaya alan dönemin şairleri onun için şöyle demişlerdi :



Yaşı, yüzü mütecaviz vali,



N'olur memleketin bunlarla hali !



Mülkün ihyasına bir Meyyit göndermişler.



Aferin iz' anına, ey Bab-ı Ali !



BABANZADE MUSTAFA ZİHNİ PAŞA (1909): 1 Nisan 1909' da başlayan ADANA Vakası' na çözüm getiremedi. Her iki yandan binlerce insan öldü.



YARBAY CEMAL PAŞA (1909): Ermeni olayları sonrası ortalığı yatıştırdı. Taşkınlara karşı Seyhan' ın iki yakasına setler yaptırdı. Okullar açtı. Yetimleri bir binada topladı.







Seyhan ile Ceyhan Tarihte Kaç Defa Birleştiler ?



Çukurova' yı sulayan iki büyük nehirden Ceyhan düzensiz akar. Bazen yatak değiştirir. Bu yüzden Ceyhan ile Seyhan tarihte, 5-6 kez birleşip ayrılmışlardır. Birleştikleri zaman tek bir nehir olarak denize döküldüklerinden, küçük gemilerin Çukurova içlerine kadar sokulabildiğini tarihler yazmaktadır.



ADANA'da Sel



Seyhan ve Ceyhan ADANA için aynı zamanda sel demektir. Bu sellerden 1845' teki öylesine büyük olmuştur ki, Seyhan ve Ceyhan, hatta Berdan deresi, Ova' da bir tek nehir gibi birleşip akmışlardır. 1873 ve 1874' ün Ocak aylarında, o günün gazetesi "Seyhan" ın yazdığına göre ardarda iki sel felaketi yaşanmıştır. 1895' te gelen sel daha baskın olmuş birdenbire kabaran iki nehir, büyük can ve mal kaybına yol açmıştır.