Adanaya ait laflar , deyimler

Adanaya ait laflar , deyimler

Adanaya ait laflar , deyimler



geçek : geçelim

dönek : dönelim

binek : binelim vs



he : evet

abov : aman



çerdek : çekirdek (ayçiçeğgünebakan)

aşörtmen : eşofman



dam : çatı



bocit = bakır sürahi (sonradan alüminyuma döndü)

zibil = çöp

zibillik = çöplük

zibil gibi = çok, gereğinden fazla miktarda

hayma = damlarda asma dallarının toplandığı çardak

mintan = gömlek

araya gitmek = ziyan olmak (cümle içinde kullanalım: "yemek bozulmuştu, döktüm. bir tencere yemek araya gitti")

davşan = tavşan



gıran = yaramaz çocuk (cümle içinde kullanalım: "mahallenin gıranları iki dakika susmadılar ki uyuyayım biraz!")

allöş = bir şaşırma nidası (cümle içinde kullanalım: "allööööş! kuşlara bak amma çok...")

çul = kilim, yer yaygısı

peşkir = havlu

galan = bundan sonra (cümle içinde kullanalım: galan, onun gelmesini beklemeyip, erkenden gideceğim)

galle: kasa, içine para konan çekmece

zıypmak: kaymak (abooov! çocuğun ayaaa zıyptı, düştü!. vay anam vay!..)





eke : kibirli, ukela, bilmiş bilmiş konuşan, kimseyi beğenmeyen



ziplemek : saplamak

cıbartmak : birinin çıplak yerine vurunca orayı kızartmak yakmak

cıbarmak : vurulan yerin kızarması yanması

gıcık almak : birinden gıcık alırsınız onun doğrusunun "gıcık olmak" olduğunu iddia eden bissürü insan var burda

gulle : misket, bilye

dakkalık gulle : atışlarda kullandığınız gulledir açıklaması yapılmamış sanırım

devrisi gün : sonraki gün

beriki gün : önceki gün

daşşakapan : hoplayan zıplayan değişik ve küçükken acayip korktuğum bi böcek

DUZSUZ : (tuzsuz) : lüzumsuz insan tüm gıcık özellikleri bünyesinde barındıran insan her türlü durum için kullanılabilir

ondan kertim : ondan sonracığımaa

yazı : tarla





yuka: sığ, yüksek ya da derin olmayan

comca = kepce

avel=aptal

böğü=zehirli örümcek

bayaktan=az önce

bider=tohum

banadura=domates

cılk=çürük

cere=kulplu testi

cibiliyet=geçmiş

cıncık=cam

cülük=civciv

çimmek=yüzmek

dulda=sığınak,kuytu yer

döş=göğüs

enik=köpek yavrusu

eşgi=ekşi

esvap=çamaşır

essah=sahi





DEYİMLER



Afiyni sıçramak :

Eli eğri : Hırsız

Malıyla malamat olmak : Parasıyla Rezil Olmak

Yüzü astarından pahalı : Getireceği kardan daha fazla zarar gelmesi

Epey cıncık kırdı :Potkırmak

Mart sıpası : Yerinde Duramayan

Ziv ziv gezmek : Boş boş gezmek

Ağzı ayran delisi olmak :

Eşkere konuşmak : Boş yere konuşmak

Mezhebi geniş : Herşeye uyan

Zurnanın zırt dediği yer : Konunun en önemli noktası

Ağzı pis : Küfürbaz

Gece mitilde yatar gündüz çalım satar : Durumuna bakmadan caka satmak

Mılığı düşmek :

Ağzının domarışından omar diyeceğini anlamak : Söyleyeceği şeyi hareketlerinden anlamak

Gel gelelim çam kertmesine : gelelim kurufasulyenin faydasına

Mitili atmak : Yerleşmek

Ali fakı azdı, bunu bize yazdı :

İmirin iti :

Mukufuna varmak : Anlamak

Anası sarımsak, babası soğan :Sıradan

Göz görgüsü

Ne oldum delisi : sonradan görme

Aşkarı bozuk :

Gök görmedik : sonradan görme

Ne ondurur, ne öldürür : Ne durumunu iyileştirir, nede çok kötüleştirmek

At izi, it izine karışmak :

Gözünden sürmeyi çekmek : Kurnazlık

Nerde birlik orda dirlik

Ayağında don yok başına karanfil takar

Gündüz sırtı parlar, gece karnı guruldar

Nuh Nebi'den kalma : Çok eskiden kalma

Aydan arı, günden duru olmak : Parlamak

Oklava yutmuş yılan gibi : Eğilmekte zorlanıyor gibi görünmek

Havsalası almamak : Anlayamamak

Pel pel bakmak : Garip garip bakmak

Hem nalına hem mıhına :İki yüzlülük

Pinti Bekir : Pintiliğin bir derecesi

İt kılı potsal bağı : Bir işe yaramaz

Poyrazdan alıp yele vermek : Harvurup harman savurmak

Cinleri başına ağmak : Delirecek şekilde kızmak

İt yedi, şeytan duasını okudu :

Sepeti seyrek : Ağzında lafı tutamamak

Çakal öldüye vurmak :

İt yola düştü havası :

Soğan yemedim ki ağzım koksun

Çalıyı tepesinden sürmek : Ön yargılı olmak

Kabak çiçeği gibi açılmak :

Çor tutmak :

Kanı soğuk :Az konuşan, sessiz

Sütü bozuk : Şerefsiz

Daylı çıksın :

Kelin canı kekil ister

Dırdıbık tutmak :

Köküne acı soğan doğramak : Kökünü kzımak

Tilkiye tavuk güttürmek : Olmayacak işi yapmak

Dışlığı gelmemek

Kuru derede sele gitmek : Olmayacak duruma düşmek

Un çuvalı gibi tozar :Kendi kendi kızıp durmak, köpürmek

Dussuz dussuz konuşmak : Salak salak konuşmak

Küncü göneni

Elem eşkere : Açıkça

Yayan yapıldak yola düşmek: Yalın ayak, başı açık yola düşmek





Mısmıl : müsait (Cümlede kullanalım; Mısmıl bir yerde inecek var)

Taka: Pencere (Cümlede kullanalım; Takayı aç da güneş girsin içeri)

Dıkılmak: İçeri girmek ( Cümlede kullanalım; Eve dıkıldık yemeğe oturduk)

Suğluk veya suuluk : Bıçak ( Cümlede kullanalım; Gızım mutfaktan suuluu getir gel)

Lenger: Geniççe bakir pilav gibi yiyecekleri koymaya Cümlede kullanalım;servis yapmaya yarayan kap. (Pilavı lengere koyunda yiyelim)

Celfin: Genç Tavuk (Cümlede kullanalım; Anamın yumurtalarından çıkan celfinler bunlar işte)

Düve: Genç inek (Cümlede kullanalım; Düveleri gütmeye kim gitti?)

Kuskun: Eşeklerin semerin üzerinde tutmaya yarayan kalçasını dolanan geniş bant şeklinde kuşak. (Eşeğin kuskunu kopmuş) Kuskunu Düşük : Deyim olarak anlamı rüküş veya salaş giyinmiş anlamındadır. (Cümlede kullanalım; Şu kuskunu düşüğe bakın)



Köşker: Ayakkabı tamircisi

Çerçi : Baharatçı

Çömşe : Küçük bakır kepçe (Ayran içmekte kullanılır)



gadanı aliim:günahların benim olsun









Hoşşikçi = Yalaka

Keleş = Güzel



pırtmak;kaçmak

mesela;

gulleler elimden porttu veya pırttı ...(gulle:bilye)



nahal geldin:ne zaman geldin...



laylon: naylon (traktör römorku)



kındırmak, gındırmak = aralamak, yarı açmak



cülük : civ civ



anarya: "geri" anlamına geliyor. İşgal yıllarından kalma Fransızcadan geçme bir kelime. Civar illerde de kullanan bir kelimedir.

(örnek cümle:Arabayla anarya anarya gel.)



çinçik: serçe ve ona yakın büyüklükteki kuşlara verilen isim.



adanalıyık allahın adamıyık gündüz pamuk toplar gece herif oynatırık



vırrığı yelli : aklı bir karış havada



fırıldak:çocukların oynadıgı topaç



zaar: gelir zaar olur zaar gibi

cıllazmak: oyun bozan



anarya : arabalarda geri vites



BAK HELE -BAKELE =BAKAR MISIN?



balcan=patlıcan

sırt=giysi

teker=bisiklet

vırrık kapmak=nemalanmak, çıkar sağlamak

bayaktan=az önce, biraz önce anlamında

düneğen, düneğin=dün

dulda=gölgelik veya korunmalı yer

cimciklemek=çimdiklemek

yunmak=yıkanmak

toklu=kısır dişi koyun

çömçe=kepçe

tike=kuşbaşı et

yağlıkara=hafif yağlı kuşbaşı etten yapılan kebap

kırmak sırmak=elindeki avucundakini denkleştirip bir işi gerçekleştirmek (kırdık sırdık oğlanı evlendirdik)

dutma, tutma=yanaşma, çiftlikte işleri çekip çeviren kimse.

soyka=Anadolu'nun birçok bölgesinde kullanılır, Adana'da çocuk anlamında kullanılır.

bodiç=büyük yuvarlak plastik bidon

deyha= orada, işte orada

demikten=biraz önce

boşboşçular=sonradan ortaya çıkmış bir deyim. eski, kullanılmış amerikan malları satan esnafa verilen isim.

cibindirik=cibinlik

eneğim enek=eskiden bilye oynayan çocuklar arasında kullanılırdı. ne kar ne de zarar edildiğini ifade ederdi.

zumzuk=yumruk

ıhmak=diz çökmek, yere kapaklanmak

pendir=peynir

ütmek=yenmek (iskambil vs gibi oyunlarda)

ütüzmek=yenilmek (iskambil vs gibi oyunlarda)

gidişmek=kaşınmak