Okul Öncesi Dönem Çocuklarımıza Kitap Alırken Dikkat

Okulöncesi çocukları çevrelerini tanıma çabası içindedirler. Ailesi dışında yeni kişilerle tanışırlar; Öğretmen, Komşu, Arkadaş, marketteki satıcılar v.b. Yeni yerler tanırlar; Anaokulu, bir arkadaşının evi, hayvanat bahçesi v.b. yeni çiçekler, böcekler, hayvanları görür ve öğrenirler.

İşte bu nedenle de gerçekçi, günlük konuları ele alan öykülerden hoşlanırlar. Doğa ve doğa olayları (kardan adamın erimesi gibi) ilgilerini çeker. Bizlerin kanıksadığı şeyler (bir kedinin süt içişi) onların hoşuna gider. Kısacası günlük yaşamdan alınan konular bu yaşlara çok uygundur. Bu yaştaki çocuklar gerçekte hayal arasındaki farkı çözememişlerdir. Her Söyleneni gerçek kabul ederler. Bu sebeple hayali öyküler bu yaş grubuna uygun değildir, akıllarını karıştırabilir. Hayali varlıklar onları korkutabilir.(cinler, cadılar v.b..) Yalnız kalan, terk edilen, alaya alınan çocukların öyküleri bu dönem çocuklarında güvensizlik duygusu yaratabilir.

Yaşamı tanımaya başladıkları bu devrede, çocuklar neşeli öykülerden hoşlanırlar. Yaşamı sevmeleri için iyimser konuları içeren olan kitaplar seçilmesi yerinde olur. Elbette bu her şeyi cicili bicili göstermek anlamına gelmez.

Kitap okuma çocuğunuzun sözcük hazinesini geliştirecektir. Düzgün cümleler kurabilmesi, soru sorması, soruları anlamasını öğrenecek ve iletişimi kolaylaşacaktır.Bu nedenle de seçilen kitabın Türkçe’sinin düzgün olması çok önemlidir.

Bir yaş, kitap okuma alışkanlığı kazanmaya yatırım olarak görülmelidir. Kalın sayfalı kitaplar çevrilmesi kolay olacağı için bu yaş grubuna uygundur.

İki yaştan sonra kısa metinli ve her resmin açıklamasını veren 2-3 sözcüklü tek tek cümleler içeren kitaplar bu yaş grubu için uygundur.

Üç yaştan sonra her sayfada 2-3 cümle bulunan kitaplar seçilebilir.

Dört-beş yaş grubundaki çocuklara 4-5 satırdan oluşan paragrafların yer aldığı kitaplar tercih edilmelidir.



Çocuklarımıza Kitap Okurken Dikkat Edeceklerimiz

Bebeğinize 6 aylıktan itibaren yüksek sesle kitap okumaya başlayabilirsiniz. Çünkü bu dönemde bebekler, kitapların renkli şekillerine bakmaktan hoşlanmaya başlarlar. Günümüzde yeni doğrmuş bebeklere yüksek sesle okumanın yararlı olduğu düşünülmektedir.

Çocuğunuzun gözüne bakarak, doğrudan ve yüksek sesle konuşmak onun gelişimi açısından son derece önemlidir.Bu sayede hem onun ruhsal doyumuna, hem de kelime hazinesinin gelişimine önemli katkılarınız olacaktır.

Peki, onlara kitap okuduğunuzda neler öğrenirler?. Kitapların önü ve arkası olduğunu, kitaplarda bir öykü olduğunu, kitaptaki yazıların soldan sağa doğru okunduğunu, resimlerin de öyküyü anlattığını, sayfaları yavaş çevirirsek yırtılacağını, kitaptaki öykü gibi bir öyküyü anlatabileceğini, hatta kendi öyküsünü resimleyebileceğini öğrenirler.

Okul öncesi yaşlarda çocukların dikkati çabuk dağılır.15 dakika sonra kıpırdanmaya başlarlar. Uzun olmayan öyküler seçilmelidir. Resimli kitaplar okul öncesi çocuklar içindir. Bu yaşlardaki çocuklara kitap okurken; onları yanımıza almalı, resimleri göstererek ve yazıları soldan sağa parmağımızla takip ederek okumalıyız. Sesimizi kullanmak, taklitler yapmak onları çok mutlu edecektir.Acele etmeden, çocuğun anladığından emin olarak okunmalıdır.

Sayfa okunup bittiğinde, çocuğa yeni gelecek sayfa ile ile ilgili tahminler yaptırılabileceği gibi o sayfa ile ilgili sorular da sorulabilir.Çocuklar da soru sormaları için teşvik edilmelidir.Tüm kitap bittikten sonra çocuğa öykü ile ilgili sorular da önemlidir.



Öğr. Görevlisi Gülçin Karadeniz

Maltepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü