Familyası Umbelliferae
İlmi Adı Coriandrum sativum
Fransızca Coriandre
İngilizce Coriander
Almanca Koriander
Kullanılan Kısmı Tohumu
Yetiştiği Yer Avrupa, Akdeniz ülkeleri, Mısır, Hindistan, Arjantin, Amerika, Sovyet Rusya
Ülkemizde: Konya, Burdur
Toplama Zamanı Haziran - Eylül
Özelliği İştah açıcı, gaz söktürücü, midevi, afrodizyak. Zihni geliştirdiği söylenir.
Sağlık Açısından Hava yutmada; gaz, şişkinlik, spazm, zor sindirim, inkibazlık. Kan dolaşımını olumlu etkiler; zayıf nabzı dengeler, asabi yorgunluğu önler.
Kullanılışı 1-2 tatlı kaşığı kişniş tohumu bir fincan suda kaynatılır, 10 dakika demlendirilir, yemeklerden sonra 1 fincan içilir.
Mutfakta Kullanılışı Her tür soğanlı, sosisli yemeklerde. Dolma, av eti, şarküteri, domates, kuru fasulye, çerkez tavuğuna (cevizli sosuna). Ekmeklere, kuru bisküvilere, meyve kompostosuna katılır. (Kişnişteki yağ unlu maddelerin ve tohumlu sebzelerin hazmını kolaylaştırır.)
Estetik Açıdan Kişnişteki yağ parfüm, kolonya ve sabun yapımında kullanılır.
Ek Bilgi Diğer adı: Kara kimyon. Cezayir’de etleri korumak için, tuz, karabiber ve kişniş eşit miktarda karıştırılır, kullanılır.


Mercanköşk


Familyası Labiatae
İlmi Adı Marjorana hortensis veya Origanum vulgare
Fransızca Marjolaine
İngilizce Marjoram
Almanca Marjoran
Kullanılan Kısmı Yaprakları ve çiçekleri
Yetiştiği Yer Avrupa, Akdeniz yöresi, İran
Ülkemizde: Almanya, Anamur, Mersin
Toplama Zamanı Temmuz - Eylül
Özelliği Yatıştırıcı, midevi, spazm giderici, iştah açıcı, aybaşı söktürücü.
Sağlık Açısından Hava yutmada, uykusuzluk, asabi migren, psişik dengesizlik, solunum ve sindirim spazmları, mide ağrısı, nefes darlığı ve iştahsızlıkta yararlıdır.
Kullanılışı 1 tatlı kaşığı kurutulmuş mercanköşk 1 fincan kaynar suda 10 dakika demlendirilir, günde 2-3 fincan yemek aralarında içilir.
Mutfakta Kullanılışı Kuru sebzeli yemeklere, çorbalara, soğanlı, patatesli, sosisli ve soslu yemeklere, ızgara et, çeşitli salata ve söğüşlere. İtalyan “pizza”larının sosuna, meyve salatasına. Bazı tür reçellere de katılır.
Estetik Açıdan Cildi canlandırır. Demlendirilen çay yüze kompres olarak uygulanır.
Ek Bilgi Diğer adı: Mercangüş. Anadolu’da 20 kadar Origanum türü bulunur. Bunlar tedavide veya baharat olarak kullanılır. Tülbente konan bir miktar mercanköşk biraz kaynar suya daldırılır, sıcak olarak ağrıyan romatizmalı kısma uygulanır. (Soğumaması için üstüne naylon, onun üstüne de bir bez örtmeli.) Eski Yunanlıların inançlarına göre, bir mezarlığın üzerinde mercanköşk kendiliğinden türediğinde ölenin sonsuz huzuru bulacağına işaretti.