CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIK (CYHB) NE DEMEKTİR ?

CYBH bir kişiden di erine vajina, a ız ve makat yoluyla cinsel ilişki sırasında bulaşan hastalıktır. Bazıları, zührevi hastalıklar da denilen bu hastalıkların frengi ve bel so uklu undan ibaret oldu unu sanırlar. CYBH, cinsel organlardaki basit bir iltihaptan, kısırlı a ve di er bir çok ciddi hastalı a kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. AIDS ve Hepatit-B de cinsel ilişki sırasında bulaşabilen hastalıklardır.

CYBH a kimler yakalanabilir ?

Bu hastalıklar sadece belirli bir grupta görülmezler, herkesi etkileyebilirler, ancak bazıları daha fazla risk altındadır.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklarda belirtiler ne zaman ortaya çıkar?

Cinsel yolla bulaşan hastalıklarda bazen belirti yoktur ya da kişiyi rahatsız etmeyecek kadar hafif belirtileri olabilir. Özellikle kadınlarda bazen hiç belirti görülmez. Ancak, tedavi edilmedi i sürece, belirtisiz enfeksiyonu olanlar, bilmeden hastalı ı başkalarına bulaştırırlar.

Cinsel temastan sonra hastalık belirtilerinin ortaya çıkması için geçen süre (kuluçka süresi) hastalıktan hastalı a farklıdır. Bu süre günler (bel so uklu u), haftalar (klamidyoz, hepatit B), aylar (frengi) ya da yıllar (AIDS) olabilir.

Kişi Kendisinde CYBH oldu unu bilebilir mi ?

Bu enfeksiyonlardan bazılarının gözle görülür belirtileri olmaz, bu nedenle hastalık sahibi bunu fark edemez. Örne in klamidya çok yaygın bir CYBH dır ve özellikle 15-24 yaşla arasında etkindir. Erkek - kadın herkesi etkiledi i halde kadınlarda gözle görülür belirtileri olmayabilir.

Klamidya tedavi edilmezse Pelvis İltihabına bu da kısırlı a neden olabilir.

Aşa ıda sıralanan belirtiler bazen CYBH da görülebilir:

- vajina veya penisten normalin dışında bir akıntı gelmesi

- idrar yaparken yanma veya sancı duymak veya idrarda iltihap olması

- deride yara - bere, kabarcık, si il veya çatlak bulunması

- cinsel organlar üzerinde isilik gibi kırmızı lekeler bulunması

- karnın alt kısmında sancı veya cinsel ilişki sırasında sancı duyulması

- Avuç içlerinde ve ayak tabanlarında kaşıntısız bir kabartı olması.

CYBH olup olmadı ı en iyi test yapılarak anlaşılır.

Başkalarında da aynı nedenlerden dolayı CYBH olup olmadı ını bilemeyiz.

CYBH lara yakalanmamak için neler yapılabilir ?

Cinsel ilişkide bulunmazsanız CYBH lara yakalanmazsınız!. Sizden başka biriyle cinsel ilişkiye girmemesi şartıyla, tek bir kişi ile cinsel ilişkide bulunmak da kişiyi CYBH a karşı korur (tek eşlilik). Özellikle (1) cinsel ilişkide bulunaca ınız kişinin hasta olup olmadı ından emin de ilseniz ve (2) her zamanki eşiniz dışında birisi ile cinsel ilişkide bulunmak üzere iseniz kondom kullanın.

Cinsel ilişkide kondom kullanınız.

Cinsel eş sayısının artmasının, hastalık bulaşma riskini de arttırdı ını unutmayınız.

Hastalık belirtisi olmadan da bulaşma olabilece ini unutmayınız.

Alkol ve uyuşturucunun do ru ve sa lıklı düşünmeyi engelleyerek, cinsel ilişki sırasında olumsuz davranışlara neden olabilece ini belle inizden çıkarmayınız.

Size nakledilecek kanda gerekli testlerin yapılıp yapılmadı ını sorunuz.

Başkalarının kullandı ı şırınga ve i neyi kullanmayınız. Bir defa kullanılıp atılan şırınga ve i ne kullanılmasını isteyiniz.

Hamile kadınsanız, do um öncesi dönemde düzenli sa lık kotrollerinizi yaptırınız.

Cinsel ilişkide bulunan eşler ne zaman kondom kullanmaktan vazgeçebilirler ?

Her ikisi de hasta olmadıklarından emin olduklarında vazgeçebilirler. Ama emin olmak için test yaptırmalı ve birbirleri dışında başka kimselerle cinsel ilişkide bulunmamalıdırlar.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, kan yolu ile de bulaşabilir mi?

HIV (AIDS virüsü), hepatit B virüsü ve frengi mikrobu kanda da bulundu undan cinsel ilişki dışında kan yolu ile de bulaşabilen hastalıklardır. Bulaşmada kontrolsüz kan nakli, steril (mikroplardan arındırılmış) olmayan şırınga ve i neler, kesici ve delici aletler de rol oynar. Damar içi uyuşturucu ba ımlılarının kullandıkları şırınga ve i neler ile bu hastalıkların bulaşma riski vardır.

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların hangileri anneden bebe ine bulaşabilir?

HIV enfeksiyonu, hepatit B, sifiliz (frengi), gonore (bel so uklu u), herpes ve klamidyoz adı verilen hastalıklar gebelik süresince veya do um sırasında anneden bebe ine bulaşabilir.

Vajinayı su veya antiseptik sıkarak temizlemek CYBH ı önler mi ?

Bu tür bir uygulamanın hastalıkları önlemek açısından faydalı oldu unu düşünenler olmakla birlikte, bu tür bir temizlik vajinada normalde bulunan bakterileri de öldürece inden sa lık açısından zararlıdır.

Gebe kadınlarda CYBH testi yapılabilir mi ?

Yapılabilir ve kendisinde CYBH oldu undan şüphelenen kadınlar gebe kalma durumlarında mutlaka test yaptırmalıdır, çünkü bazı CYBH lar bebe inize çok ciddi zararlar verebilir.

Hangi hastalıklar cinsel ilişki yoluyla bulaşabilir?

En sık rastlanılanları:

HIV enfeksiyonu (AIDS)

Hepatit B

Bel so uklu u (Gonore)

Frengi

Klamidyoz

Kandidiyazis

Trikomoniyazis

Yumuşak şankır

Granuloma inguinale

Genital herpes

Lenfogranuloma venerium

Uyuz

KISA - KISA

AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome)

Bu hastalık insanların enfeksiyon hastalıklara karşı direncini yok eden, İnsan İmmünyetmezlik Virüsü (HIV) tarafından yapılır. Bu hastalı a yakalanan kişiler enfeksiyon hastalıklara karşı savunmasız kalırlar. Bir çok hayatı tehdit eden hastalık ve bazı tip kanserler bu hastalarda görülür. Normalde hastalıklara neden olmayan bazı enfeksiyon ajanları bu kişilerin hayatını tehdit edici hastalıklar oluştururlar. HIV virüsü insanlara cinsel ilişki ve kanlı ortamlarca taşınır. Aynı i nenin kullanılması, aynı pedikür makasının kullanılması, berberlerde jilet de iştirilmemesi hastalı ın yayılmasına neden olabilir.

Human Papilloma Virüsü (HPV)

Cinsel organlar ve çevresinde si il benzeri oluşumlara neden olan bu virüs kadınlarda cervix (uterus girişi) kanserlerinin de önemli sebeplerindendir. Virüs cinsel ilişki ile geçer.

Chlamydial Enfeksiyonlar

En sık rastlanan CYBH tır. Hem erkeklerde hem de kadınlarda görülür. Akıntı ve idrar sırasında yanma, en sık görülen bulgularıdır. Kadınlarda tedavi edilmeyen hastalarda PID görülür. Bu enfeksiyonu taşıyan birçok kişide hiç bir rahatsız edici bulgu yoktur ve doktora başvurmazlar.

Gonorrhea (Bel So uklu u)

Gonerrhea da vagina veya penisten akıntı olur. İdrar yapmak zor ve a rılıdır. Kadınlarda e er tedavi edilmezse PID, ektopik gebelik (dış gebelik) ve kısırlı a neden olabilir.

Genital Herpes

Herpes Simplex virüsü neden olur (HSV). Sıklıkla genital bölgelerde a rılı açık yaralar ve küçük su toplamaları şeklindeki yaralar görülür. Bu yaralar oluşmadan bölgede yanma ve kaşıntı hissi olabilmektedir. Genital Herpes yaraları birkaç hafta içinde iyileşseler de virüsler vücutta kalmakta ve daha sonra tekrar tekrar hastalı a neden olabilmektedir. Genital Herpes gebelik ve do um sırasında bebek için ciddi tehlikeler yaratabilir.

Sifiliz (Firengi)

Bu hastalı ın ilk bulgusu, kadınlarda vagina da, erkeklerde ise penis ucunda a rısız bir yaranın belirmesidir. Bu hastalı ın tedavisiz bırakılması, hastalı ın çok ilerlemesine ve sinir sistemi, kalp dolaşım sistemi gibi hayati sistemleri tutmasına neden olabilir.