Coğrafi terimler



AÇIK HAVZA

Sularını denize veya okyanusa ulaştırabilen akarsu havzaları



AFEL

Dünyanın güneşe en uzak olduğu tarih



AGİK

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı



AĞIL

Davarların barındırıldığı, üstü açık çitle çevrili yer.



AĞIZ

Akarsuyun denize ulaştığı yer



AKARSU REJİMİ

Akarsu yatağından su miktarının bir yıl içinde gösterdiği değişim



ALACAKARANLIK

Gün bitimi ile gecenin başlangıcı arasındaki zaman



ALBEDO

Bir yüzey üzerine gelen ışının yansıyan ışına oranı



ALİZE

30° enlemlerinden Ekvatora doğru esen sürekli rüzgarlar



ALPİN ÇAYIR

Yüksek dağlar üzerinde sürekli yeşil kalan bitki topluluğu



ALÜVYON

Akarsuların taşıdığı malzeme



ANEMOMETRE

Rüzgar hızını ölçen alet



ANIZ

Ekin biçildikten sonra tarlada kalan sap



ANTEN

Radyo dalgalarını yada başka enerji sinyallerini gönderip almaya yarayan metal aygıt



ANTİKLİNAL

Kıvrımlı dağın yükselen kısmı



ANTREPO

Ticari malların belli bir süre için korunduğu yer, depo



ANTROPOJEN BOZKIR

İnsan tarafından orman örtüsünün tahrip edilmesi sonucu oluşan bozkır



APEC

Asya - Pasifik Ekonomik İşbirliği



AR -GE

Araştırma - Geliştirme



ARKTRİK BÖLGE

Kuzey kutup bölgesi



ASİMİLASYON

Farklı kültürlerin başka bir kültür içinde eritilmesi



ATLAS

Haritalar takımı



ATOL

Mercan adası



AVRUPA BİRLİĞİ

Avrupa topluluğunun 1993' den sonraki adı



AYSBERG

Su içinde yüzen buzdağı



BAĞIMLI NÜFUS

Çalışma çağı dışında kalan nüfus



BAKI

Güneşe dönük olma, güneşe bakma durumu



BANLİYÖ

Büyük bir şehrin çevresindeki yerleşim alanları



BARKAN

Hilal biçimindeki kum birikintisi



BDT

Bağımsız Devletler Topluluğu



BEYİN GÖÇÜ

Yetişmiş nitelikli ve eğitimli nüfusun daha iyi çalışma ve yaşama koşulları nedeniyle dışarıya göç etmesi



BİOMAS ENERJİ

Bitkisel ve hayvansal ürünlerden elde edilen enerji



BİYOCOĞRAFYA

Canlılar coğrafyası



BOĞAZ

Dar, dik yamaçlı vadi veya iki denizi birbirine bağlayan su yolu



BOYUN

İki zirve arasında, dağın en alçak kesimi



BOZKIR

Kurak ve yarı kurak bölgelerin kısa boylu ot örtüsü



BULVAR

Ortasında ya da kenarlarında ağaç ve çimen kaplı bir şerit bulunan geniş cadde



BUZUL

Bir yamaçtan aşağı yavaşça hareket eden kalın buz tabakası



CEPHE

Farklı karekterdeki hava kütlelerinin karşılaştığı alan



CEZİR

Gelgit sırasında deniz çekilmesi



CHARTER TAŞIMACILIĞI

Düzenli uçuşlara bağlı olmayıp, yolcu isteğine bağlı olarak yapılan dolmuş uçak yolcu taşımacılığı



ÇELTİK

Pirinç yetiştirilen sulak tarla



ÇERNOZYOM

Kara toprak



DALGAKIRAN

Limanları dalgalardan koruyan uzun setler



DAVAR

Koyun keçi gibi küçükbaş hayvanlara verilen ad



DEBİ (Akım)

Akarsuyun taşıdığı su miktarı



DELTA

Akarsuların denize ulaştığı yerde denizi doldurarak oluşturduğu üçgen görünümlü ova



DEMOGRAFİ

Nüfus bilimi



DEVAÜLE ETMEK

Bir ülke parasının diğer ülke paraları karşısındaki değerini düşürmek



DIŞ TİCARET AÇIĞI

İthalatın ihracattan fazla olması



DİASPORA

Etnik yada dinsel toplulukların asıl topraklarının dışına dağılması



DOLİN

Karstik aşındırma şekli, koyak



DOLU

Yağmur gibi gökyüzünden düşen küçük buz topları



DOLUNAY

Ay' ın dünyadan görülen yüzünün tümüyle aydınlık olması



DÖVİZ

Yabancı ülke parası



DRENAJ

Topraktaki fazla suların akıtılması



EKİNOKS

Gece gündüz eşitliği (21 Mart - 23 Eylül)



EKLİPTİK

Yörünge düzlemi



EKOCOĞRAFYA

Ekolojiye coğrafi yöntemle yaklaşım, ekolojik coğrafya



EKOLOJİ

Çevre bilimi



EKOSİSTEM

Belli bir alanda yaşayan ve birbiriyle etkileşim içinde olan canlı topluluğu



EKSEN

Dünya' nın yada başka bir gök cisminin merkezinden geçen ve bir ucundan öbürüne uzanan hayali çizgi



EKÜMEN

Yerleşilmiş alanlar



ENDEMİK BİTKİ

Dünyanın sadece belli bir bölgesinde bulunan ve belirli iklim şartlarında yetişen başka yerlerde yetişmeyen bitki



ENTANSİF TARIM ( İntansif Tarım )

Modern yöntemlerle yapılan verimi yüksek tarım



ENTEGRASYON

Yabancıların kültürel özelliklerini yitirmeden başka toplumlarla bütünleşmesi



EPİROJENEZ

Kıta hareketleri



ERG

Afrika'da kumlardan oluşan çöllere verilen isim



EROZYON

Toprağın kemirilmesi, taşınması



ESTUAR

Gelgitin görüldüğü kıyılarda su basmasına uğrayan akarsu ağzı



EURO

Avrupa Birliği ülkelerinin para birimi



EVRİM

Zaman içinde değişme



FALEZ ( Yalıyar )

Kıyı dikliği, kıyı uçurumu



FAUNA

Hayvan topluluğu



FERİBOT

Arabalar veya vagonlar ile içindeki yolcuları bir yakadan ötekine geçiren gemi



FİYORD

Buzul aşındırması sonucu oluşan vadilerin deniz suları altında kalmasıyla oluşan girintili çıkıntılı kıyı



FLORA

Bitki topluluğu



FOSİL

Kayalar ve toprak içinde bulunan eski canlı kalıntıları



FRİGOFRİK

Soğutma özelliği olan, soğutucu



GAP

Güneydoğu Anadolu Projesi



GARİG

Akdeniz ikliminin doğal bitki örtüsü makilerin tahrip edildiği yerlerde ortaya çıkan bitki topluluğu



GAYZER

Fışkıran sıcak su kaynağı



GECEKONDU

İzinsiz yapılan ve altyapı ihtiyaçları devlet tarafından karşılanmayan dar gelirli ailelerin yaşadığı barınak



GEÇİCİ YERLEŞME

Yılın belli bir süresi boyunca kullanılan yerleşim



GELGİT ( Medcezir )

Ay' ın çekimi nedeniyle deniz sularının kabarıp çekilmesi



GEOİT

Yer kürenin özgün şekli



GİDEĞEN

Bir gölün sularını dışarıya boşaltan akarsu



GLASYE

Buzul



GMT

Greenwich orta saati



GRABEN

Çöküntü hendeği



GRUP VAKTİ

Güneşin batış anında ortaya çıkan kızıllık, batış anı



HABİTAT

Bir canlının doğal yaşam ortamı



HAMADA

Afrika'da taşlardan oluşan çöllere verilen isim



HARA

Hayvan soylarının iyileştirilmesi için kurulmuş çiftlik



HASAT

Tarım ürünlerinin toplanması yada biçilmesi



HEKTAR

10.000 m² 'ye eşit alan ölçüsü



HİDROELEKTRİK SANTRAL

Baraj göllerinden yararlanılarak elektrik enerjisi elde edilen santraller



HİDROSFER

Su küre



HİNTERLAND

Bir limanın çevresiyle olan ulaşım bağlantısı



HORST

Çöküntü hendeklerinin kenarındaki yüksek yer



HÖRGÜÇ KAYA

Buzul aşındırmasıyla oluşan deve sırtına benzer kaya



IMF

Uluslararası Para Fonu



IŞIMA

Yeryüzünün, güneşten aldığı ısıyı geri vermesi



İHRACAT

Dış Satım



İMKB

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası



İNLANDSİS

Karalar üzerinde yayılan örtü buzulu, inland:kara, is:buzul



İSKAN

Yerleşme



İSTİHDAM

Bir kimseyi bir işte çalıştırma, iş imkanı yaratma



İTHALAT

Dış alım



İZOBAT

Eş derinlik eğrisi



İZOHİPS

Eş yükselti eğrisi



İZOTERM

Eş sıcaklık eğrisi



İZOYET

Eş yağış eğrisi



JEOMORFOLOJİ

Yer şekli bilimi



JEOPOLİTİK

Coğrafya koşullarına göre düzenlenen siyaset



JEOTERMAL

Sıcak su buharı



KABOTAJ

Bir ülkenin karasularında yük ve yolcu taşımacılığı hakkı



KALDERA

Volkan konilerinin patlaması ile oluşan çukurluklar



KALICI KAR ( Toktağan )

Yaz ve kış boyunca erimeden kalan kar



KALKER

Kireç taşı



KANAL

Akarsuları yada denizleri birbirine bağlayan, doğal yada insan yapısı su yolu



KANO

Kürekle kullanılan, dar, hafif ve küçük tekne



KANYON

Derin ve yamaçları çok dik vadi



KAPALI HAVZA

Sularını denize ulaştıramayan bölge



KAPIZ

Toroslarda dar ve derin vadi, kanyon



KARGO

Bir nevi paket ve yük taşımacılığı



KEİB

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Bölgesi



KIRGIBAYIR

Sel suları ve akarsuların dilik dilik yardığı çıplak yamaçlar



KISTAK

Bir yarımadayı karaya bağlayan, iki yanı su ile çevrili dar kara parçası



KİT

Kamu İktisadi Teşebbüsleri



KLİMATİZM

İklimden faydalanmaya dayalı turizm



KLİMATOLOJİ

İklim bilimi



KOPENHAG KRİTERLERİ

AB' ye yeni aday üyelerin uymakla yükümlü olduğu siyasi kriterler



KRATER

Yanardağın huni şeklindeki ağzı



KURU TARIM

Az yağışlı bölgelerde sulama olmaksızın yapılan tarımsal üretim



LAGÜN

Deniz kulağı, kıyı gölü



LAPYA

Karstik kayaçlardaki küçük kanalcıklar



LATERİT

Nemli tropikal bölgelerin tuğla kırmızısı rengindeki verimsiz toprağı



LEJAND

Haritaların açıklama anahtarı



LİMNOLOJİ

Coğrafyanın gölleri inceleyen bilim dalı



LİTOSFER

Taş küre



LOKOMOTİF

Treni hareket ettiren motorun bulunduğu demiryolu taşıtı



LÖS

Rüzgarın taşıyıp biriktirdiği toprak



MAAR

Volkanik patlama çukuru



MAKİ

Akdeniz ikliminin bitki topluluğu



MANDIRA

Peynir, yoğurt ve tereyağı üretimi amacı ile yapılan ahır hayvancılığı



MEDYA

Gazete, dergi, televizyon, radyo, sinema ve internet gibi yazılı görsel, iletişim araçlarının tümü



MENDERES

Akarsuyun büklüm yaparak akması



MERA

Hayvan otlatılan yer, otlak



METALURJİ

Maetalleri işleyen sanayi kolu



METEOR ( Göktaşı )

Uzaydan dünya' nın yüzeyine düşen kütle



MİKRO KLİMA

Küçük iklim bölgeleri



MONOKÜLTÜR

Tek bir çeşit tarım ürününün geniş alanlarda üretilmesi, tek ürüne dayalı tarım



MOREN

Buzul taş



NADAS

Tarlanın bir yıl dinlendirilmesi



NAFTA

Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması



NARENCİYE

Turunç, limon, mandalina, greyfurt ve portakal gibi ürünlerin tümüne verilen ad, turunçgiller



NASA

ABD ulusal havacılık ve uzay dairesi



NAVLUN

Deniz taşımacılığı karşılığında alınan para



OBRUK

Karstik kayaçlardaki derin doğal kuyular



OECD

Uluslar arası İktisadi İşbirliği kalkınma örgütü



OKULLAŞMA ORANI

Okula devam eden nüfusun,okula devam etmesi gereken nüfusa oranı



OPEC

Petrol ihraç eden ülkeler örgütü



ORMAN SINIRI

Düşük sıcaklık veya yağış azlığı nedeniyle ormanın sona erdiği sınır



OROJENEZ

Dağ oluşumu



OTOYOL

Hızlı trafik akışı sağlamak amacı ile yapılan çift yönlü geniş yol



OZON TABAKASI

Atmosferin 20 - 25 yükseğinde yeralan ve morötesi ışınların büyük kısmını tutan tabaka



PARATONER

Yıldırım savar



PATENT

Bir buluşun sahipliğini ve kullanımını koruyan belge



PENEPLEN

Yontularak düzleşmiş alan



PERİHEL

Dünyanın güneşe en yakın olduğu tarih



PEYZAJ

Görünüş



PLANKTON

Deniz suyuyla sürüklenen canlı kalıntıları



PLANÖR

Motorsuz, yalnız rüzgar yardımıyla uçan uçak



POLAR HAVA

Kutuplara yakın bölgelerin soğuk havası



POLEN

Bitkilerin çiçeklerinden çıkan toz şeklindeki tohum



POLYE

Karstik bölgelerdeki erime ovaları, gölova



POTAMOLOJİ

Coğrafyanın akarsuları inceleyen bilim dalı



PROFİL

Dış uzanış, dış görünüş



RAFİNERİ

Ham petrolü işleyen ve farklı ürünlerini ayrıştıran tesis



RAFTİNG

Eğim kırıklıklarının fazla olduğu eğimli akarsularda şişme bot ve sallarla yapılan su sporu



RAKIM

Yükseklik



REG

Büyük Sahra Çölünün kuzeyideki ovalara verilen isim



REKOLTE

Bir arazide ekilen üründen elde edilen yıllık toplam tarımsal üretim



RELİEF

Yer şekli



RESİF

Deniz yüzüne çıkmış mercan kayalar



REZERV

Yeraltında bulunan sıvı, gaz ve katı yakıt, mineral ve doğal kaynakların kullanılabilir potansiyeli



RİCHTER ÖLÇEĞİ

Amerikalı Charles F.Richter' in depremlerin şiddetini ölçmek için geliştirdiği ölçek



SAĞANAK

Aniden bastıran şiddetli yağmur



SAVAN

Ağaçlı bozkır



SERA

Mevsim dışı sebze ve meyve yetiştirmek amacı ile yapılmış cam veya naylonla kapatılmış mekanlar



SERA ETKİSİ

Atmosferdeki gazların güneşten gelen enerjiyi emmesi sonucu atmosfer sıcaklığını artırması



SICAKLIK TERSELMESİ

Özellikle çukur bölgelerde alçak yerlerin daha yüksek yerlere nazaran soğuk olduğu atmosfer olayı



SİRK

Buz yalağı



SİSMOLOJİ

Deprem bilimi



SOLSTİS

Gün dönümü ( 21 Haziran - 21 Aralık )



SONAR

Ses dalgaları ve yankı aracılığıyla su altındaki cisimlerin yerini saptayan aygıt



SPEOLOJİ

Mağara bilimi



SULUSEPKEN

Karla karışık kısmen donmuş yağmur



SÜBVANSİYON

Devlet tarafından toplumun çeşitli kesimlerine yapılan maddi yardımlar



SÜPERNOVA

Çok büyük bir yıldızın, güneşten milyarlaca kez daha güçlü bir parlamayla patlaması



ŞELF

Denizlerin 200 m' ye kadar olan sığ yerleri



TABAN FİYAT

Resmi kuruluşlar tarafından bir ürün veya mala verilen en düşük değer



TABAN SEVİYESİ

Akarsuların deniz, okyanus ve göle döküldüğü en alçak seviye



TABAN SUYU

Yer altı suyu



TAN VAKTİ

Güneşin doğuş anı, gün ağarması



TEFE

Toptan Eşya Fiyat Endeksi



TEKTONİK

Kırık parçalar halindeki yer katmanlarını inceleyen bilim



TENÖR

Maden cevheri içindeki saf metal oranı



TERMALİZM

Şifalı sulardan faydalanmaya dayalı turizm



TERMİK SANTRAL

Katı ve sıvı yakıtları yakarak elektrik enerjisi üreten santraller



TERMOMETRE

Sıcaklık ölçer



TOBB

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği



TOMBOLO

Karaya bağlanarak yarım adaya dönüşmüş ada



TOPOĞRAFYA

Yerşekli



TRANSİT

Gelip geçme



TRİKOTAJ

Örme işleri



TSUNAMİ

Deprem dalgası



TURBALIK

Tabanında çürümüş bitki artıklarından bir katmanın bulunduğu bataklık



TURFANDA

Mevsim başında ilk yetişen meyve veya sebze



TÜFE

Tüketici Fiyat Endeksi



UZAY MEKİĞİ

Uzaya bir roketin sırtında fırlatılan ve insan taşıyan taşıt



VAHA

Çölün su bulunan bölümlerindeki yerleşim alanı



VAROŞ

Şehrin dış mahallesi



VİYADÜK

Bir ırmak yada vadi üzerinden geçiş sağlayan yüksek kara yada demiryolu köprüsü



WHO

Dünya Sağlık Örgütü



WTO

Dünya Ticaret Örgütü



YAĞIŞ REJİMİ

Yağışların bir yıl boyunca mevsimlere veya aylara göre dağılışı



YENİAY

Ay' ın dünyadan görülen yüzünün tümüyle karanlık olması



YOĞUNLAŞMA

Su buharının sıvıya dönüşme süreci



YÖRÜNGE

Bir gökcisminin başka bir gök cisminin çevresinde dolanırken izlediği yol



ZEMHERİ

Kara kış