TÜRKİYE TARIMININ AMAÇLARI VE SORUNLARI

AMAÇLARI


1. Yurttaşların yeterli ve dengeli beslenmesini sağlamak
2. Tarımsal gelirlerin arttırılması ve istikrarı sağlamak
3. Dış ticaret gelirlerinin artırılması için ülkenin sahip olduğu tarımsal potansiyeli iyi değerlendirmek
4. kırsal kesimi kalkındırarak kırsal alanlardaki, insanların burada yaşamasını sağlamak ve böylece göçü önlemek
5. Sanayinin girdisi olan tarımsal ham maddelerin üretiminin yaygınlaştırılması (ulusal ve küresel ölçekte)
6. Kırsal alanda meydana getirilen gelirin arttırılması (refahı yükseltmek, harcamayı arttırmak, yatırımı arttırmak, göçü engellemek)
7. Sürekli kalkınmanın sağlanması, iç ve dış ticaretin geliştirilmesidir.

SORUNLARI

1. Tarım alanları dağınık ve parçalı olması
2. Tarım alanlarının yerleşim yerleri arasında kalmaları
3. İklim koşullarına bağlılık.
4. Toprak reformunun yapılmayışı ya da az olması
5. Aşırı ve bilinçsiz gübreleme
6. Tarımsal nüfusun yoğun olması( gizli işsizlik olur)
7. Devlet desteğinin az olması
8. Toprakların verimi düşmektedir(uzun yıllardan beri kullanıldığından)
9. Tarımsal işletme sayısı çok fazladır.
10. Tarım arazileri amacı dışında kullanılmaktadır.
11. Ürün çeşitliliği çok fazladır.(Branşlaşmayı engeller)
12. Toprak ve su kirlenmesi olayı görülür.
13. Orman mera otlak alanları tarım haline gelmiştir bu da verimi azaltmış ve erozyonu artırmıştır.
14. Bilinçli kimyasal ilaç kullanımı yaygın değildir.
15. Bilinçli su kullanımı yaygın değildir. Çoğu da azı da zarar vermektedir.
16. Tarımsal işletmeler dağınıktır.

Mustafa YİĞİT
cografya.org

TARIM SEKTÖRÜ NEREDEYSE HER ÜLKEDE SORUNLU

Tarım sektörünün sorunlarının birikimli olduğunu varsaymak çok gerçekçi bir yaklaşım. Başka değişle bugün karşılaştığımız sorunlar çok kısa bir süre önce ortaya çıkmış değil. Sorunlar uzun süren bir etkileşim sonucunda bugünkü düzeylerine ulaşmışlardır. Bunu sorun yumağı olarak niteleyebiliriz. Şunu da ekleyebiliriz, sorunlara çok kolay ve çabuk çözüm bulmak nerdeyse olanaksız. Öte yandan tarım sektör olarak yalnız kendi içinde olup bitenden değil, dışındaki gelişmelere de duyarlı, hatta çok etkileniyor. Çözüm arayışı dünyada olup biteni gözlemeyi gerektiriyor.

Temelde yatan sorunların en başına gelişmekte olan ülkelerin çok uzun bir süredir tarım sektörlerini ihmal etmiş olduklarını koyabiliriz. Ekonomik gelişme için neredeyse istisnasız sanayileşmeye öncelik verilmiş, tarım sanayii ile olan ilişkisine göre ya da arta kalan kaynaklarla yetinmek durumunda kalmıştır. Bu durumu madalyonun öbür yüzüne bakarak da dile getirebiliriz. Gelişmiş ülkeler tarım sektörlerini gelişmekte olan ülkelere karşı her zaman aşırı bir dozla korumuşlardır. Bu yüksek korumanın gerekçesi, Batı ülkelerinin, özellikle Batı Avrupa ve Amerika Birleşik Devletlerinin tarım politikalarının amaçlarını da dile getirmektedir. Tarım sektöründe zaten azalmış nüfuslarını tutabilmek (kırsaldan kente göçü frenlemek) aynı nedenle tarımda çalışanlara diğer sektörlerdeki düzeyde gelir sağlayabilmek. Yüksek gelir ürün fiyatlarına
müdahele ile sağlanmaya çalışılmıştır. Tarımsal ürünlerin yüksek fiyatla desteklenmesi daima dış ticaret boyutludur. Gümrükler yükseltilmeden bu amaca ulaşmak mümkün olamaz.

Hükümetlerin tarım ürünlerini yüksek fiyatlarla desteklemesi, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde dile getirilen sorunları örneğin diğer sektörlere göre uygun bir gelir sağlamayı çözemediği gibi, destekler düşük gelirlilerden çok, büyük işletmelere kanalize olmuştur. Başka değişle, tarımda düşük gelirli bir kesim sürekli kılınmıştır. Örneğin Avrupa Birliğindeki tarımsal üretimin yüzde sekseni işletmelerin yüzde yirmisi tarafından sağlanmaktadır. Üretime göre verilen her türlü destek de buna göre dağılmaktadır.

Yüksek, koruma ve yüksek fiyatla uzun süre desteklenen her mal bir süre sonra iç pazarda tüketilemeyen üretim fazlasına neden olur. Gelişmiş ülkeler dünya fiyatlarından çok daha yüksek fiyatla yarattıkları üretim fazlasını ihracat sübvansiyonu ile dünya pazarlarına sürmeye başladılar bu da dünya fiyatlarını daha da düşürerek, hedeflenen diğer sektör gelirleri ile dünya fiyatı arasındaki farkı açarak, tarımın desteklenme gereksinimini artırdı, kısır bir döngü oluşturuldu. Dünya fiyatları düştüğünden net ithalatçı ülkelerin tüketicileri hariç hiç bir ülkenin üreticisi ya da tüketicisi, vergi yükümlüsü bu politikaların olumsuz etkilerinden kendini koruyamadı. Aynı tarımsal ihracat gelirini elde etmek için daha fazla üretip satmak zorunda kaldılar. Özellikle ABD ve AB arasındaki kıyasıya sübvansiyon rekabetine ayak uyduramayan, tarımı sektörü önemli olan ya da en azından bazı tarımsal ürünlerin önemli ihracatcısı olan ülkeler bu durumdan çok olumsuz etkilendiler.

Kendi çiftçisine makul bir gelir düzeyi sağlamak gibi iç pazara dönük, masum görünen bir amaçtan yola çıkan gelişmiş ülkeler tarım ürünleri dış ticaret piyasasını alt üst ettiler (saptırdılar). Seksenli yıllarda doruğa ulaşan bu sorunlar 1986-1994 yılları arasında “Uruguay Turlarında” müzakere edildi.

1980’li yıllar Türkiye tarımı açısından da önemliydi. Eğer “tarım politikalarında liberalleşme’den “ söz edebilirsek ilk adımın bu sırada atıldığı ileri sürülebilir. O dönemde Batılı ülkeler desteklerini aşırı düzeylere yükseltirken Türkiye tarımsal desteklerini azalttı ya da düşük tuttu. En önemlisi kur politikasında önemli bir libarelleşmeye gitti. Bu liberalleşme aslında uluslararası kuruluşların özellikle Dünya Bankası’nın da Türkiye’ye (1980 öncesi) reçetesiydi: “Türk parasının aşırı değerlenmesine son verilirse, göreli avantajlarının daha yüksek olduğu tarımsal ihracat patlar ve o zamanların önemli bir kısıtı olan döviz darboğazı aşılabilirdi...” Böyle olmadı. Gelişmiş ülkeler arasındaki şiddetli rekabetle, düşen fiyatlarıyla tarım Türkiye’nin lokomotif sektörü olamazdı. Zamanın başbakanı, Turgut Özal, tarımsal ihracatın düşen payını Türkiye’nin gelişmişlik göstergesi olarak yorumluyordu.

alinti..
Tarim sorunlari.

Toprakların oluşumu yüzlerce hatta binlerce yılda mümkün olduğundan, üzerinde yaşanılan toprağın değerinin iyi bilinmesi gerekir. Doğal şartlarda topraklar bitki örtüsü altındadır. Yalnızca çok sıcak ve kuru çöller çıplaktır. Bitki örtüsü toprağın aşınarak gitmesini önler. Yağışla gelen suyun hemen tümü toprağa geçer. Fazlası derinlere sızarak yeraltı sularını, kaynakları besler. Böylece toprak-bitki-su arasında doğal bir denge kurulur. Bu şartlarda üstten çok ince bir kat her yıl aşınır. Alttan ise kayaların ayrışmasıyla bir miktar toprak gövdeye katılır. Böylece gövde sürekli yenilenir, tazelenir ve yeni besin maddeleri kazanır.

Toprak yenilenmesi oldukça uzun zaman isteyen önemli doğal kaynağımızdır.
Fakat insanoğlunun dünyada görülmesi ve arazi kullanmada, toprakları yormada aşırıya kaçması doğal dengeyi bozmuştur. Otlaklar, ormanlar açılarak arazi tarıma alınmıştır. Bir yandan da aşırı otlatmayla bitki örtüsü zayıflatılmıştır. Bu durum toprakların hızla aşınmasına yol açmıştır. Hızlı aşınımın sonu, toprağın sığlaşması, besin ve su tutma kapasitesinin azalması, verimsizleşmesidir.
Birçok ülkeler bu gidişin tehlikesini görerek önleyici, koruyucu çalışmalara girişmişlerdir. Bunun sonucunda da "Toprak su Muhafazası" bilgisi doğmuştur. Tarımda ana amaç, birim alandan alınan verimi yükseltmek ve devamlılığını sağlamaktır. Bunu gerçekleştirebilmek içinde; modern tarımın gerektirdiği alet ve makinaları kullanarak, toprağın bilinçli bir şekilde işlenmesini, kaliteli tohumluk kullanılmasını, uygun gübreleme yapılmasını, etkin yabancı ot ve haşere mücadelesinin yapılmasını gerçekleştirmek gerekir. Burada çok dikkat edilmesi gereken en önemli konu topraktan yararlanma biçimidir. Topraktan yararlanırken onun sömürülürcesine kullanılması, mer'a alanlarının tahrip edilmesi, tarım arazilerinin tarım dışı amaçlarla kullanılması çok büyük bir felaket olan "Toprak Kanseri" olarak nitelendirilen "Erozyon" sorunu ile karşı karşıya kalınmasına neden olur.

Toprak, yenilenmesi çok uzun zaman alan en önemli doğal kaynağımızdır. Çeşitli medeniyetlerin beşiği, tarımın dünyada ilk uygulandığı yer olan Anadolu'muzda toprağın aşırı ve düzensiz işletilmesi sonucu çok önemli sorunların doğmasına neden olmuştur. Bunları; Erozyon, toprak kirliliği, toprak korumalı tarımın uygulanmaması, mülkiyet dağılımındaki düzensizlikler olarak özetlemek mümkündür.

TOPRAK VE SU MUHAFAZASI ÜLKEMİZDE NE ZAMAN BAŞLAMIŞTIR, NELER YAPILMIŞTIR ? Tarla ve havzalarda erozyon kontrolü çalışmalarına Tarım Bakanlığı bünyesinde 1952 yılında "Sulama ve Kurutma İşleri Şubesi" olarak kurulan 1957 yılında "Toprak Muhafaza ve Zirai Sulama İşleri Genel Müdürlüğü"ne dönüştürülen kuruluşla ağırlıklı olarak başlanmıştır.

Ülkemizde erozyonun çok önemli kaynaklarından birisi de meralardır. Meraların aşırı bilinçsiz ve plansız otlatılması, ayrıca köy orta malı oldukları için hiçbir muhafaza tedbirinin uygulanmaması, kontrol, ıslah ve korunmasının yapılmaması erozyonun azmasına neden olmaktadır.