[/b] DÖVİZ KURLARI, ESNEK KUR, SABİT KUR, DENETİMLİ KUR Bir ülkenin parası örneğin YTL’si yalnız Türkiye’deki mübadelelerde kullanılır. Ama bir Türk ithalatçısı Almanya’dan mal ithal etmek için Euro’ya ihtiyacı vardır. Bu nedenle ithalatçı YTL vererek Euro almak zorundadır. Aynı şeklide bir Amerikan turist Türkiye’ye geldiğinde, harcamaları için YTL’ye ihtiyacı vardır.
O halde dış ekonomik ilişkiler dövizi gerektirir. Döviz yabancı ülke parasına verilen isimdir. Döviz tıpkı bir mal gibi alınır ve satılır. Ulusal bir paranın serbestçe yabancı paraya dönüştürülmesine döviz işlemleri denir.
Döviz Kuru Kavramları
Döviz kuru bir birim yabancı para ile satın alınabilecek ulusal para miktarını gösterir. Yani döviz kuru, dövizin ulusal para ile fiyatıdır. Örneğin 1 dolar = 1 YTL gibi. Döviz kurundaki yükselmeye devalüasyon ve döviz kurundaki düşmeye revalüasyon denir.
Döviz Kuru Sistemleri Hükümetin yada Merkez Bankası’nın döviz piyasasına yapacağı müdahalelere göre, üç döviz kuru sistemi ortaya çıkar. Eğer Merkez Bankası döviz kurlarının piyasa koşullarına göre serbestçe dalgalanmasına müsaade ederse, esnek döviz kuru sistemi ortaya çıkar. Ancak döviz piyasalarına müdahale ederek döviz kurunu belli bir değerde tutmak isterse, sabit kur sistemi ortaya çıkar. Merkez Bankası kurlardaki dalgalanmaları denetim altına alarak, kurlardaki gelişmeyi ekonominin ihtiyacına göre belirlerse, denetimli kur sistemi ortaya çıkar.

Esnek Kur Sistemi
Herhangi bir ülkenin parasının, Türk Lirası karşısındaki değeri yani döviz kuru, serbest piyasa koşullarında arz ve talebe göre oluşur. Döviz piyasasında dolar talebi Türk Lirası arzı demektir. Ne zaman dolar talep edilir? Bir Türk firması ABD’den ithalat için, hizmet satın almak için Türk Lirası verip dolar satın almak ister. İkinci olarak ABD’de yatırım yapmak isteyenlerin dolar talebi vardır. Bu amaçlarla yapılan taleplerin toplamı toplam dolar talebini verir. Eğer, Türk Lirası cinsinden doların değeri düşerse Amerikan ürünleri ucuzlayacağından, dolar talebi yükselir. Bu nedenle dolar talep eğrisi herhangi bir mal talebi gibidir.
Doların değeri yükseldiğinde ihraç mallarımız Amerikalılara ucuza geleceğinden, ihracatımız artacaktır. Dolar arz eğrisi herhangi bir malın arz eğrisi gibidir.

Esnek kur sisteminin sakıncaları;
Esnek kur sistemi dış ticarette risk yaratır.
Bağımsızca uygulanabilmesine karşılık, döviz rezervlerine ihtiyaç gösterir.
Spekülasyonu özendirir.
Dış dengeyi otomatik olarak sağlar ama enflasyonu körükleyebilir.
Bu sistemle istikrarı sağlamak zordur.
Sabit Kur Sistemi Sabit döviz kurunda kambiyo denetimi ve ayarlanabilen sistem mevcuttur. Bir ülkede döviz gelirleri ve dolayısıyla döviz rezervleri yetersiz kalırsa, sıkı bir denetim yardımı ile döviz arz ve talebi denkleştirilir ve döviz kuru sabit tutulur.
Ayarlanabilir kur sisteminde Merkez Bankası döviz piyasasına yapacağı müdahalelerde döviz kurunun istikrarını sağlar. Örneğin resmi döviz kuru (E1) iken, döviz talebi arzını aşıyorsa, müdahalelerle döviz arzı arttırılır ve talebi frenlenir. Bu işlemin en basit yolu Merkez Bankası piyasaya döviz arzı arttırır.

Denetimli Kur Sistemi Denetimli ya da kirli dalgalanmayı benimseyen sistemde Merkez Bankası döviz kurunu sabit değil, istikrarlı kılmak ister. Bu sistemde kurların sabit tutulması amaçlanmaz.
Döviz kurları, paraların satın alma güçlerinin etkisi altında olmakla beraber diğer faktörler de önem arz ederler. Ülkelere göre ortaya çıkan riskler, tercihler, spekülasyonlar ve sermaye hareketleri kurları etkiler.

Kaynak: Prof. Dr. Cafer Ünay
<div>
_________________________________


















Sözlerimin yetmediği her soruya suskunluğum tek cevap,Varlığımla değiştiremediğim herşeye YOKLUĞUM ARMAĞAN OLSUN...