Bataklık humması adını da alır. Anofel nevinden bir sivrisinek tarafından insandan insana taşınır. Bu sivrisinek ru*tubetli ve durgun sularda, bataklıklarda ve daha ziyade sıcak memleketlerde yaşar. Fakat Orta Avrupaya kadar girmiştir.

Sıtmanın asıl âmili olan (Plazmodi) 1er cinsiyet inkişaflarını Anofelin vücudunda yaparlar. Böyle bir sivrisinek hortumu ile in*sanı soktuğu zaman Plazmodiler kana karışır, Alyuvarların içine girerler. Orada çoğalırlar ve nihayet Alyuvarları patlatırlar. Kana karışan bu parçalar yeniden al yuvarlara girerler.1 Hâdise teker*rür eder. Bunların al yuvarlara her yerleşmesinde ateş yükselir. Malarya parazitinin üç çeşidi vardır. Gün aşırı bir nöbet baş gös*terir. Buna mukabil Kavartana parazitinde bu devre üç gün sürrer. Onun için her üçüncü günde bir nöbet baş gösterir. Üçüncü çeşidi Tropika’dır ki, nöbetler gayrı muntazam ve hastalık daha ağırdır.

En ziyade görülen Tersiyan anofeli bir yere konduğu zaman kuyruk kısmı yukarda, baş kısmı aşağıda olarak eğri bir vaziyet*te durur.

Sıtmaya karşı savaşta «insan - sivrisinek - insan» dan ibaret olan halkayı bozmak lâzımdır. Bu maksatla hasta kinin, atebrin, plazmokin, rezokin gibi tesirli ilâçlardan birisiyle tedavi edilir. Sonra sulara münasip balıklardan konur. Su birikintilerine mazot dökülür. Hastalığa ilk tutulan Avrupalılarda sıtma daha ağır sey*reder. Sıtmalı mıntıkalara gidecek olanlar önleyici mahiyette ola*rak sıtma ilâcı almalı, akşamları parazitler sokmayacak bir cibin*lik içinde yatmalıdır