Had bulaşıcı hastalıklardan biri olup, salgınlar halinde zuhur eder. Hastalığı yapan özel bir basildir. Ka*labalık meskenler, rutubet, ışıksızlık ve havasızlık, sefalet hastalı*ğın yayılmasını kolaylaştırır. Bazan baş ve bel ağrısı gibi haber verici belirtilerle başlar. Fakat çok defa anî olarak titreme, baş ağrısı ve ense sertliği belirtileriyle görünür. İlk günlerde şiddetli kusma olur. Her hareket, her dokunuş şiddetli ağrı yapar. Hasta, ışığa ve sese karşı çok hassaslaşır. Ense sertliği dolayısiyle kafa arkaya yatık durur. Sonra ense ve sırt adaleleri kaskatı olurlar. Şuur bulanır. İdrar irade dışında akar.Tedavi : Hastalık antibiotiklerle tedavi edilmektedir.