Bazan salgınlar halinde zuhur eder. Muhtelif ne*vileri olan özel bir basil tarafından meydana getirilir. Bazan ken*dileri hasta olmadıkları halde apdesleriyle dizanteri basili çıka*ranlar da olur. Mikrop buradan suya ve gıda maddelerine geçmek suretiyle insana atlar. Mikrobun vücuda girmesinden 2-7 gün son*ra ateş yükselir, karın ağrısı ve iştahsızlık olur. Sonra ishal baş*lar. Ağır vakalarda ishal sayısı günde 30′u bulabilir. Bazan gaita yerine şiddetli ağrılarla ancak kan ve muhat gelir. Hastalığın ih-tilâtları olarak pnâmoni, sinir iltihabı ve romatizma baş göstere*bilir.

Tedavi : Basilli dizanterinin tedavisinde, perhiz, barsakları teskin edecek ilâçlar, sülfamitler ve antibiotikler kullanılır.

Dizanterinin bir nevi daha vardır ki, sıcak memleketlerde gö*rülür. Amiplerle geçer. Belirtileri basilli dizanteriye benzer. Yal*nız daha sık nükseder. En mühim ihtilâtı amiplerin karaciğere gir*mesiyle orada apse yapmasıdır. (Emetin) ile hastalık tedavi edi*lebilmektedir.