Aşının keşfinden önce büyük salgınlar yapan bu has*talık şimdi ancak tek tük görülmektedir. Hastalık insandan in*sana geçer. Çiçeğin yaptığı cerahatli kabarcıklar kuruduktan son*ra pul pul dökülen deri hastalığın yayılmasında mühim rol oynar. Fakat hastanın civarında bulunmak da bazan sirayete kâfi gelir. Mikrop vücuda girdikten 10 -14 gün sonra birdenbire titreme, ateş ve baş ağrısı olur. Bunu baygınlık, uykusuzluk ve hezeyanlar ta*kip eder. Deride cerahatli kabarcıklar peydah olur. Bunlar kuru*maya başlayınca ateş düşer ve şifa başlar. Fakat kuruyan kabar

eıklarm yerinde muhtelif çukurlukta nebdeler kalır. Çiçek bozuğu böyle hasıl olur.

Tedavi : Bugün de muayyen bir tedavisi yoktur. Aşı vasıta-siyle korunma en mühim tedbirdir.

Erizipel : Mikroplar cildin yaralı bir yerinden girerler ve ora*da yayılırlar. Hastalık titreme ve ateşle başlar. Cild kızarır ve şişer. Kızartı gittikçe genişler. Vücudun her yerinde zuhur edebi*lir. Eskiden çok korkutan bir hastalıkken sülfamitler ve antibi-Otikler sayesinde de tedavi kabil olmuştur. Yüzde olan erizipel vücudun derin yerlerine bilhassa beyin zarlarına, göz çukuruna, veya kalbe daha kolay atlar. Bu itibarla daha tehlikelidir.