AGRİGENTO, (1927'ye kadar GİRGENTİ), İtalyada Sicilya adasının güneybatısında eyalet merkezi; 51 400 nüf. Ticaret merkezi. Yeni şehirde, sonradan tamir edilen, XIV. yy. dan kalma katedral. Agrigento'nun ilgi çekici tarafı, Tapınaklar vâdisi'nde bulunan eski sitenin muhteşem harabeleridir. Agrigento eyaletinin 488 000 nüfusu vardır. Eyalet, Sicilya'nın güneybatı kıyısı boyunca uzanır. Bağcılık, zeytincilik, meyvacılık ve kükürt üretimi.

— Tar. Akragas adını taşıyan eski şehir, yeni Agrigento'nun bulunduğu Akropol ile deniz (Porto Empedocle) arasında yer alan meyilli bir yayla üzerinde'dir. M.ö. 583-579 arasında, Gela'dan gelen Rodoslular tarafından Sicanes'ler toprağında kuruldu. Burası bir tarım beldesiydi, Kartaca'ya şarap ve zeytin ihraç ediyordu. M.ö. VI. yy. da Phal?ris'in müstebit hâkimiyeti altına girdi, fakat Kartaca tehlikesi ortadan kalkınca bundan kurtuldu. M.ö. V. yy. da, özellikle Theron'un idaresi altında, tarihi itibariyle Syrakusai'ye bağlıdır. O devirde en parlak günlerini yaşamış ve nüfusu 50 000'e yükselmişti. Himera zaferi (M.ö. 480), beldeyi zenginleştirdi ve esirlerin yardımıyle tapınaklar yapıldı. Olympos Zeus'u adına yapılan tapınak bu sırada yükseldi. Telamon adı verilen dev heykellerinin ve kısmen duvara gömülü sütunlarının saçaklara destek vazifesini gördüğü bu yarım kalmış anıt pek büyüktü (117 m. x 54 m.); iç kısmı üç ayrı bölümlü büyük bir kiliseye benziyordu. Herkülr Hera Lacinia ve Concordia tapınakları oldukça iyi muhafaza edilmiştir ve dorik tapınakların alışılmış ölçülerindedir. Zeus'un oğulları tapınağından güzel kalıntılar vardır. Eyalet müzesinde, nefis bir mahallî işçilik eseri olan, mermerden bir kuros heykeli teşhir edilmektedir (V. yy. in ilk çeyreği). 406'da Kartacalıların saldırısıyle Sicilya'daki yunan şehirleri ve bu arada Himilkon'-un zaptettiği Agrigento da harap oldu. Timoleon taralından tamir edilen şehir M.ö. IV. yy. da tekrar canlandı. III. yy. da şehir Kanacaklar ile Romalılar arasında paylaşılamadı, 262'de Romalıların eline düştü; fakat, 254'te, Kartacalılar burayı tekrar aldılar. Nihayet, Birinci Kartaca savaşından sonra, Romalıların hâkimiyeti altına girdi. M.S. 829'da Araplar şehîre Gergent adını takmışlardı.(Girgenti adı buradan gelmiştir.)