ALBEDO i. (lat. âU>edo, beyazlık). Bir cisimden yansıyan veya dağınık olarak yayılan ışık enerjisinin yüzde olarak belirtilen kesiri. (Hiç bir ışını yansıtmayan siyah ve mat bir cismin albedosu sıfırdır: yeni yağmış bir karın albedosu 90 dolaylarındadır.)
— ANSİKL. Cisimlerin albedo'\zxmm bilinmesi meteoroloji ve klimatolojide çok önemlidir, çünkü bu bilimlerde bütün mekanizmalar yansıtma olaylarına dayanır. Bir yandan gezegen-atmosfer sisteminin bütün albedo değişmeleri atmosferin genel akımlarını etkiler; öte yandan küre yüzeyinde değişik yerlerin (kayalar, ormanlar, kar, su tabakaları) farklı albedo değerleri bölgesel iklim çeşitliliğini açıklar, ölçme işlemi aktinometre adı verilen âletlerle yapılır. Atmosferde veya yeryüzünde belirli bir bölgenin albedosunu ölçmek çok güç değildir. Kuru havanın albedosu 7 ile 8, su buharının ki 5 ile 10, tozla-rınki 1 ile 2 arasındadır. Bulutsuz atmosferin albedosu, içindeki H2 0 ve kir oranına göre 8 ile 13 arasında değişir. Gezegen-atmosfer sisteminde, bulutlar en önemli yansıtıcılardır: yoğun bir stratus bulutunun albedosu 78'e erişebilir. Bulut çeşitlerinin ortalama değeri 50 albedodur. Yerküresi yansıtmaya fazla bir katkıda bulunmaz; bunun albedosu ortalama olarak 4'ten aşağıdır. Bununla birlikte, çeşitli yüzeyler arasında Önemli farklar vardır: Washington Smithsonian kurumunun verdiği değerlerin bazıları şunlardır :
Çöl............................................. 24- 28
Tarlalar (ekinlere göre) ............... 3- 25
Ormanlar.................................... 3- 10
Otluk.......................................... 14- 37
Çıplaktoprak.............................. 7- 20
Bitkili, kara toprak........................ 8- 14
Kuru kum.................................... 18
Nemli kum ................................. 9
Kar ve buz ................................. 46- 86
Durgun su yüzeyi
(Gelme açısı 60° den küçük) ......... 2-6
(Gelme açısı yatayla 70° arasında)... 13-100
Dalgalı deniz (Brooks'a göre) ...... 31
Bu şartlar, özellikle karla örtülü ve yataya yakın açı altında ışık alan kutup bölgeleri ile kutup denizlerinin alçak sıcaklık derecelerini açıklar. Yerküresi ile atmosferinin ortalama albedo değeri 39 dolaylarındadır (Danjon). Ama çok kısa süreli değişmeler de önemlidir. Bu bakımdan atmosferin güneş enerjisini önemli ölçüde emdiği düşünülebilir. Genel hava hareketlerindeki değişmeler belki de bu enerji emilmesiyle açıklanabilir.


LinkBack URL
About LinkBacks
Alıntı ile Cevapla