ALİ, şair (XIII. yy.). Türk edebiyatının en eski Yusuf ile Züleyha hikâyesi olan Kıssa-i Yusuf adlı eseri yazdı (1232). Eser edebî değerinden çok dil bakımından önemlidir, ancak şimdiye kadar hangi eski türk şivesine ait olduğu kesinlikle tayin edilemedi. Müşterek Orta Asya türk yazı dili ile Batı Türkistan'da yazılmış olabileceği söylenebilir. Berlin ve Dresden kütüphanelerinde yazma nüshaları olan bu eser, 1917 yılında alman şarkiyatçılarından C. Brockelmann tarafından (Ali's Qıssa-i Juscy) adiyle yayımlandı. C. Brockelmann eserin dilini Eski Osmanlı (Anadolu) Türkçesi olarak kabul eder.



ALİ, Saltukoğulları beyi Ebülkasım'ın oğlu (?- 1145). Babasının yerine Saltuklu beyi oldu (1100?). Beyliğinin ilk zamanlarında selçuklu sultanı Berkyaruk ile taht için çarpışan Mehmed Tapar'a yardım etti, daha ziyade Gürcülerle mücadele etti.



ALİ, Audli valisi ve moğol imparatoru Şah Alem'in veziri (1781-1817). Kendinden önce vali olan Asaf'ın gayreti ve İngilizlerin desteğiyle 1797'de iktidara geldi, İngilizlerle yapılan antlaşmayı bozdu. Maaşa bağlanarak vezirlikten uzaklaştırıldı; fakat Benares'teki hint kumpanyasının başkanını öldürdü ve Berar racasının memleketine kaçtı: raca da, hayatı bağışlanmak şartıyle onu İngilizlere teslim etti. Kalküta'ya gönderilen Ali, bir demir kafese kondu ve 17 yıl sonra o kafeste öldü.



ALİ, divan şairi ve hattat (XVIII. yy.). Edirnelidir.