DİN

Tarih

Yüzyıllar boyunca Almanya Romanın din hâkimiyeti altında kaldıktan sonra XVI. yy. da reform krizi ile dinî bakımdan bölündü. Protestan kiliseleri Devlete sıkı sıkıya bağlı olmakla beraber, XIX. yüzyıldan itibaren, tefsir ve tarih gibi ilim alanlarında katoliklerden çok üstün bir derinleşmeye vardılar. Katolikler, romantik devirde derin yankılar uyandıran bazı mezhep değiştirmelerine (Stolberg, F. Schlegel, Z. Werner) rağmen, azınlıkta kalmış daha çok hükümete karşı haklarını korumak, durumlarını geliştirmekten ziyade savunmak için büyük bölükler halinde teşkilâtlanmağa çalışmışlardır. Papanın yanılmazlığını tarif konusunda çıkan oldukça Önemli bir buhran (eski katolikler) ile sarsılan Alman katolik topluluğu, 1919'dan sonra muhafazakâr kaldı (Merkez partisi). Nazi zulümleri, dinî törenlerin, katolik düşüncesinin yenileştirilmesi ve rahip sınıfının İslahı bakımından büyük çabalar harcanmasına vesile oldu; bu reformların etkisiyle katolik kilisesi bugün Batı Almanya'nın en güçlü ruhanî kuvveti haline geldi.

Son durum

1950 Yılı sonu resmî istatistiklerinde aşağıdaki sayılar görülmektedir:

Federal Cumh. Demokratik Cumh.

Protestan kilisesi 23 800 000 16 400 000

Katolikler 21 500 000 2 400 000

Çeşitli 750 000

Buna göre hıristiyan mezhepleri için su toplam elde edilir: Katolikler=23 900 000 Protestanlar=40 200 000 Hıristiyanlar toplamı= 64 100 000 Almanya nüfusu=68 200 000

• Katolik teşkilâtı. Alman kilisesi, klasik semaya göre başpiskoposluklara ve piskoposluklara ayrılır. Bununla beraber, Almanyanın Polonya tarafındaki sınırları kesin sayılmadığından, bu bölgedeki bölünüşlerde piskoposluk teşkilâtı geçicidir.

• Protestan kiliseleri teşkilâtı. En önemli iki grup Luther'ciler ile Calvin'cilerdir. Eski protestan kiliseleri saf olarak hükümeti tanıdıkları için, eski Almanya'da birçok millî protestan kilisesi vardı; bunlar 1918'de kadar devam etti. Sonra yeniden teşkilâtlanma gerekti. Protestan kiliseleri kendilerine «demokratik anlamda» şefler seçtiler: idare meclisleri, mezhep meclisleri ve kilise senatoları. 1945'ten beri Almanya'da bu Kiliseler federasyonu (Evangelische Kirche in Deutschland: E.K.D.) vardır. 12 Üyelik bir konseyin yönettiği bu federasyon 29 kiliseyi içine alır. Bunların bazıları Eski Prusya birliği (6 kilise), Birleşmiş Luther'ci kiliseler (10 kilise) gibi büyük federasyonlara bağlanmış, bazıları da bağımsız kalmıştır. Kiliseler kurulunun başkanı Berlin-Branden-burg piskoposudur.

• Hıristiyanlık mezheplerinin dağılışı. 1648 de kabul edilen Cujus regio, ejus religio (Devlete göre din) ilkesine göre, hıristiyan mezheplerinin dağılışı Almanyanın siyasî bölünüşüne bağlıdır. Bugün bile mezhep mensuplarının eski siyasî bölünüşe göre dağıldığı göze çarpar. Bir azınlık mezhebine bağlı olanlar hakim mezhep içinde kaybolmuş gibidir. Alman yazarlar, hâkim mezhebe oranla azınlıkta kalan şahıslara veya küçük gruplara (antik dünyada Yahudilerin dağılışını hatırlayarak) «diaspora» derler.