ALÜMİN i. (lat. alumen, şap). Kim. Alüminyum oksit AbOs veya hidroksit [Al (OH)s]. || Aktijleşmiş alümin, pek yüksek gözeneklıği dolayısıyle çok büyük bir iç yüzeyi olan, çok saf, amorf alüminyum oksit.

— ANSİKL. Kim. 1754'te Marggraf tarafındın keşfedilen alümin AbOs suda çözünmeyen, 2050°C'de eriyen beyaz bir tozdur. Hidratlı alümin, asit ve alkalilerde çözünebilen jelâtinsi renksiz bir çökeltidir. Sıcaklık etkisiyle bozunmayan alümin, elektrik fırınında kömür ile indirgenerek alüminyum karbür verir; klor, bu bileşiğe ancak karbonla birlikte ve yüksek sıcaklıklarda tesir eder. Alümin, amfoter bir oksittir; asitlerle alüminyum tuzları, bazlarla da alüminatlar verir. Jelâtinsi alümin, boyar maddeleri kuvvetle tutarak lâklar meydana getirir; bu özellikten boyacılıkta, renk kaptırma işleminde faydalanılır.

— Miner. Alümin, gerek susuz (AbO3)olarak, gerek çeşitli hidratlar şeklinde bulunur. Susuz olduğu zaman eşkenar paralel yüzlü sistemde billurlaşır ve korindonu meydana getirir. Yoğunluğu 4'e yakındır, sertliği ise elmasınkinden biraz düşüktür (9). Saydam halde, özellikle Seylan'da rastlanan kıymetli bir taştır. Renksizine, beyaz yakut denir; çeşitli metal oksitleriyle renklendiği zaman değişik isimler alır: yakut (kırmızı), sarı yakut (sarı), gök yakut (mavi), ametist (mor), içlerinde magnetit de bulunan çeşitli minerallerle karışık halde de zımparayı meydana getirir.

Boksit, içinde az veya çok miktarda demir bulunan, toprak kütleler halinde amorf bir hidrattır.

Bıllûrlaşmış alumın veya korindon, bugün Verneuıl usulü ile sentetik olarak, alümin tozu, okşidrık üfleç sıcaklığında eritilerek elde edilir. Soğurken, saydam, yontulabilen ve bazı oksitlerin katılmasıyle renklenebılen bir tek billur verir. Sunî yakutta, tabiî yakutun özellikleri vardır; sanayide kullanılır (ölçme cihazları, saat).

— Metal. Alüminyum metalürjisinin ana maddesi olmak bakımından alümiri'm sanayide apayrı bir önemi vardır. Bu madde içinde ortalama yüzde 55 susuz alümin bulunan kırmızı boksitten çıkarılır. Bayer usulünde, boksit kırılır, kurutulur ve öğütülür. Sonra bir otoklavda, 230°C'de, basınç altında 40°C-lık bir sodyum hidroksit çözeltisinin etkisinde bırakılır. Böylelikle, çözeltide kalan alüminat ile çözünmeyen ve bir durulmayle ayrılan kızıl çamurlar meydana gelir; süzüldükten sonra, sodyum alüminat çözeltisi sulandırılarak, hidroliz etkisiyle billûrî alüminyum hidroksit A12O, 3H2O ayrılır. Yeni bir süzmeden ve yıkamadan sonra, bu alümin 1200°C'de kurutularak nem kapmayan korindon şekline getirilir. İçinde sodyum hidroksit bulunan süzüntü de buharlaştırılır ve uygun bir derişmeye gelince tekrar boksitin çözündürülmesinde kullanılır.

Killerin, yani alüminyum silikatların da esası alumındır, bütün seramiklerin bileşiminde yüzde 15-40 oranında bulunur. Porselen parçaları pişirmek için kullanılan refrakter ayaklara ve temas eden porselen yüzeylerine, pişme esnasında bazı yapışmalara engel olmak için, sıva halinde sürülür. Saf alümin, optik camlarının ve metallerinin parlatılmasında işe yarar.

Aktifleştirilmiş alümin, elektrik malzemesi için, atmosfer neminin kötü etkilerini gidermek için çok kullanılan bir soğurucu maddedir.