AMİENS, Fransa'nın Picardie bölgesinde, Somme idarî bölümünün merkezi; 136358 nüf. Şehir Somme ırmağı kenarındadır; Paris'ten uzaklığı 130 km. Dokumacılık, Amiens'in iktisadî hayatında hâkim durumunu muhafaza eder: pamuk ve yün dokumaları, elbise ve tuhafiye. Bununla beraber daha başka sanayi kolları da gelişmiştir: otomobil lâstiği, maden sanayii (kazan, dişliler, madenî mobilya, çelik boru, çeşitli makine ve araçlar), gıda sanayii (bisküvit, konserve, çikolata, bira...), tahta (mobilya) ve deri işleri (ayakkabı), elektrik araçları, kuyumculuk, yapı malzemesi, aynacıhk v.b. Amiens, aynı zamanda civardaki yaylaların ürünleri için büyük bir ziraî pazar yeri ve bölgesel bir ticaret merkezidir. Uzun zaman katedralin yanında sıkışıp kalmış olan şehir, sonraları ırmak boyunca 6 km. den fazla bir uzunluk kazanmıştır. Kurtuluş'tan sonra önemli yapım faaliyetine sahne olan Amiens'de Auguste Peret, 104 m. yüksekliğinde bir kule (30 katlı) yaptırmıştır. Burası Pierre l'Ermite, Du Cange, Dom Bouquet, Noel François de Wailly, Voiture, Gresset, De-lambre, Dejeau, Branly, Paul Bourget'nin doğduğu yerdir.

— G. santl. Notre-Dame, Fransa'nın en büyük katedralidir; orta kubbesinin yüksekliği 42,30 m. ye varır. Büyük kısmı 1220-1270 arasında, Robert de Luzarches, Thomas de Cormont ve oğlu Renaud tarafından yaptırılan katedral, Violet-le-Duc tarafından onarıldı. Birbirine eşit olmayan iki kule ancak XIV. yy. sonunda ve XV. yy. da tamamlandı. Orta revakta, ahret günü temsili üstünde meşhur «Beau Dieu» bulunur. Yan kapılar Meryem'e ve Amiens'in ilk piskoposu olan Saint-Firmin'e ayrılmıştır. Üç kapı üstündeki ikinci dehliz, Fransa krallarına ait 22 heykel ile doludur. Yaldızlı Meryem heykeli, abidevî kapının pencere arası duvarını, transept'in güney haç şeklindeki pervazlarını süsler; piskopos Saint-Honore'nin hayatı, korniş aralığı üzerinde temsil edilmiştir. Sıralar 1508-1519'da yapılmıştır. Ayrıca kütüphane, Saint-Germain (XV. yy.) ve Saint-Leu (XVI. yy.) kiliseleri, çan kulesi (XV. ve XVIII. yy.) eski evler, görülmeğe değer kale içi mahallesi de sayılabilir.

• Tarih. Eski Samarobriva, «Şamara üzerinde köprü», Ambiani'lerin merkezi idi. Galya savaşları sırasında Sezar, 54'te burada bir meclis topladı. Kazılar, galya-roma şehrinin kesişen sokaklarını, büyük bir hamamı, alçak kabartmaları, özel barınakları, bir amfiteatr kalıntısını ortaya koydu. İmparatorluk devrinde Amiens askerî bir şehirdi. Ortaçağda, yün dokumacılığı yardımıyle burada bir tacirler oligarşisi gelişti. Amiens kontluğunun bağlı olduğu Flandre kontuna karşı şehir XII. yy. da Fransa Kralının desteğini elde etti. 1185'te Philippe Auguste, kontluğu krallık mülküne kattı ve şehre komün imtiyazı verdi. 1264'te Saint Louîs (Mise d'Amiens» ile metbu olarak İngiltere kralı Henry III tarafını âsi baronlara karşı tuttu. 1435'te, Arras antlaşmasıyle Charles VII Amiens'i Somme havzasındaki başka şehirlerle beraber, Bourgogne dükü Philippe le Bon'a bırakmağa razı olmuştu. Bunları geri almak için 400 000 ekü ödemesi gerekiyordu. 1463'te Louis XI bu maddeden kendi yararına faydalanarak şehri tekrar ele geçirdiyse de, Bien public birliği sonucunda burayı İnatçı Charles'e karşılıksız geri vermek zorunda kaldı (Conflan ve Saint-Maur-des-Fosses antlaşmaları 1465). Bununla beraber, 1471'de şehri baskınla ele geçirdi ve burası, bundan böyle Paris'in kuzeyden korunmasına hizmet etti. 1597 Martında İspanyollar tarafından ele geçirilen şehir, eylülde Henri IV tarafından geri alındı ve uzun zaman kale şehri hizmetini gördü. 1598'de Jean Erard'ın inşa ettiği iç kalesi hâlâ durur. 25 Mart 1802'de İngiltere ile Amiens barışı burada sonuçlandı. 1918'de ingiliz genel karargâhı olan şehir, Ludendorff'un 1918 nisan, ağustos ayları arasındaki taarruzları sırasında tekrar tehdit edildi ve şiddetle bombalandı. İkinci Dünya savaşında Amiens, 20 mayıs 1940'ta Wehrmacht tarafından işgal edildi, 1944 mayısında Müttefikler tarafından bombalandı ve 1 eylül 1944'te İngilizler tarafından kurtarıldı.

— Amiens müzesi, Musee de Picardie de denilen bu sınıflandırılmış müzede çok önemli italyan (Tiepolo, Guardi), ispanyol (Greco) ve XVIII. yy. fransız (Fragonard, Vanloo, Pater, Boucher) resim koleksiyonları bulunur. Ayrı bir pavyonda Maignan koleksiyonu (sanat ve arkeoloji eserleri) saklanır. Puvis de Chavannes'ın süsleme resimleri.