Arkhimedes prensibi, hidrostatiğin temel prensiplerinden biri.
Denge halinde bir akışkan, meselâ su ve bu akışkanın herhangi bir kapalı S yüzeyi içinde bulunan kısmını gözönüne alalım. Akışkanın, bu kısmı, kendi P ağırlığıyle, akışkanın geri kalan kısmının S yüzeyinin çeşitli elemanları üzerine yaptığı basınç kuvvetinin etkisi altında, dengededir. Demek ki bu kuvvetlerin bileşkesi sıfırdır ve basınç kuvvetlerinin hepsi, doğrudan doğruya P'ye zıt tek bir n bileşkesini kabul eder. S'de bulunan akışkanın yerine şimdi, aynı yüzeyle sınırlanmış katı bir cisim koyup herhangi bir yolla dengede tutalım. Basınç kuvvetleri değişmez ve daima ti bileşkesini kabul eder. Arkhimedes prensibi denilen prensip şöyle açıklanabilir: Herhangi bir akışkan içine batırılan cisim, taşırdığı akışkanın ağırlığına eşit bir kuvvetle aşağıdan yukarıya doğru kaldırılır. Bu kaldırma kuvveti, taşan akışkanın kaldırma merkezine veya itme merkezine uygulanmıştır.
Bu prensip deneysel olarak gerçeklenebilir. Bir hidrostatik terazinin kefesi altına içi boş bir A silindiri, bunun altına da içi dolu bir B silindiri asalım. Bu dolu silindirin dış hacmi, bos silindirin iç hacmine eşittir, yani B, A'nın içine tamamen girebilir. Öbür kefeye ağırlıklar koyarak dengeyi sağlayalım. Sonra B silindirini bir V kabındaki suya tamamen daldıralım; denge değişir: ağırlıkların bulunduğu kefe alçalır, yani su B silindiri üzerine, yukarıya doğru bir itme kuvveti uygular. A silindirini tamamen suyle doldurduğumuz zaman denge yeniden sağlanır. Demek ki kaldırma kuvveti, taşan su hacminin ağırlığına eşittir.


LinkBack URL
About LinkBacks
Alıntı ile Cevapla