Asetilenik sıf. (fr. ac6tyUnique), Kim. Asetilene ilişkin. Asetilenik seri. || Asetilenle aynı kimyevî rolü oynayan.

— ANSİKL. Asetilenik karbürler veya ahinler, hidrojenlerden biri veya her ikisi yerine birer hidrokarbon kökü geçmiş olan asetilen HC = CH türevleridir. RH ve R'H doymuş karbürleri temsil etmek üzere, bir asetilenîk karbür R—C = CH veya R—C = C—R' formülleriyle gösterilir.

R—C = CH karbürleri hakiki veya tek yer-değişimli asetilenikler olarak adlandırılır. Bunların en kolay ve en ucuz hazırlanması bromhidrik bir eterin (RBr) monosodik (veya monolitik) asetilene etkimesiyle sağlanır. Gerçek asitileniklerde, asetilenin bağlayıcı özellikleri vardır: meselâ katalizli hidratasyonlârı R—CO—CHs ketonlarını verir; bundan başka, CH grubundaki hidrojen yerini bir metalle değiştirebilir. Çift yerdeğisimlt asetilenikler, en iyi şekilde, bir bromhidrik eterin (R'Br) gerçek.bir askilenik hidrokarbonun sodyumlu bir türevine etkimesiyle elde edilir. Bunlar da asetilenin bağlayıcı özelliklerini göstermekle beraber, metalik yer-değişimli türevleri vermezler. Gerçek R—CHa —Ç = CH karbürünü, çift yerdeğişımli R— C = C—CHs karbür halinde izomerleştirmek oldukça kolaydır. Aynı işlemin karşıtı da mümkündür.

Permanganatla oksitlenme, molekülü iki asit halinde (R—CO2H ve R'—CO2H) keser; bu da bileşimin tespitini sağlar.