Türk dilinin imlasi üç ana ilkeye dayanir:



1.Dildeki her ses genel olarak yazida ayri bir harfle gösterilir. Ortak söyleyisi temel alan bu yazilisa ses imlasi ya da fonetik imla denir.

2.Türkçe kelimelerde oldugu gibi, yabanci dillerden alinan kelimelerin de kök ve ekleri gösterilir. Kelimelerin kökenine agirlik veren bu yazilisa köken imlasi ya da etimolojik imla adi verilir.

3.Ayrica yazilista gelenege de yer verilir. Yazilis geleneklerine uyan biçimleri degerlendiren imla, geleneksel imla adini alir.





Türkçenin Sesleri



Her dilde sesler, sesliler ve sessizler olmak üzere iki büyük gruba ayrilir. Buna uygun olarak seslilerle sessizleri gösteren harfler de iki grupta toplanir.



1) Sesliler:

Türkçede 8 sesli vardir: a, e, i, i, o, ö, u, ü. ' Seslinin çikisi sirasinda dilin durumuna, söyleyisin, dilin arkasinda ya da önünde olusuna göre sesliler ikiye ayrilir:



a) Kalin sesliler; a, i, o, u.

b) ince sesliler: e, i, ö, ü.

Dudaklarin söyleyis sirasinda aldiklari biçime göre sesliler ikiye ayrilir:

a) Düz sesliler: a, e, i, i.

b) Yuvarlak sesliler: o, ö, u, ü.

Söyleyis sirasinda agzin biçimine ve açikligina göre de sesliler ikiye ayrilir:

a) Genis sesliler: a, e, o, ü.

b) Dar sesliler: i, i, u, ü.

Buna göre her seslinin, dilin, dudaklarin durumu ve agiz açikligi bakimindan üç niteligi vardir:



a: kalin, düz, genis



e: ince, düz, genis



i: kalin, düz, dar





i: ince, düz, dar





o: kalin, yuvarlak, genis





ö: ince, yuvarlak, genis





u: kalin, yuvarlak, dar



ü: ince, yuvarlak, dar





2) Sessizler:

Türkçede 21 sessiz vardir: b, c, ç, d, f, g, g, h, j, k, l, m, n, p, r, s, s, t, v, y, z.

Bazi sessizlerin çikarilisi sirasinda ses telleri titresimli olduklari halde, bazi sessizlerde ses tellerinin titresmedigi görülür. Bu bakimdan seslileri ikiye ayiriyoruz:



a) Titresimli olan ve yumusak denilen sessizler: b, c, d, g, g, j, l, m, n, r, v, y, z.

b) Titresimli olmayan ve sert denilen sessizler: ç, f, h, k, p, s, s, t.





Türkçede Ses Uyumlari





1. Büyük Sesli Uyumu:

Türkçede bir kelimenin ilk seslisi kalinsa, sonraki sesliler de kalin olur: adim, kaya, dalga, dudak, kirlangiç, okuma, biçki, kirpik, vergi, gözlük, yüzük vb.

Türkçede büyük sesli uyumuna uymayan kelimeler genellikle yabanci kökenlidir: gazete, kahve, lokomotif, otomobil, dünya, insan, meydan, telefon vb.

Türkçede bu kurala uymayan birkaç kelime vardir: anne, dahi, elma, hangi, hani, inanmak, kardes, sisman, vb.

Türkçede bazi birlesik kelimeler de büyük sesli uyumuna uymaz: baskent, duruvermek, Kocaeli, ilkokul, biraz, gecekondu, salkimsögüt vb.

Türkçede ekler çogunlukla büyük sesli uyumuna uyar:

yurd-u-muz, ev-ler-den, bayram-las-mak, baba-miz, so-kak-tan, siz-den vb.

Bazi ekler ise büyük sesli uyumuna uymaz: -leyin (aksamleyin, sabahleyin), -mtirak (yesilimtirak, mavimtirak),

-das (meslekdas, gönüldas), -ken (çalisirken, durmazken),

-ki (aksamki, yarinki), -yor (bilmiyor, ötüyor).

Büyük sesli uyumuna uymayan kelimelerde ekler, kelimenin son seslisine uyar: sisman-in, anne-den, hangi-si, geliyor-mus vb.



2. Küçük Sesli Uyumu:

Türkçe bir kelimenin ilk seslisi düzse (a, e, i, i) sonraki sesliler de düz olur: bakirci, baslamak, anlamak, isirmak, seslenmek, istek, yelek vb.

Türkçe bir kelimenin ilk seslisi yuvarlaksa (o, ö, u, ü), sonraki sesliler de ya dar yuvarlak (u, ü) ya da düz genis (a, e) olur: çocuk, durgunluk, yoklamak, sürmek, gülümsemek, odun, yumurta vb.

Türkçede genis, yuvarlak sesliler (o, ö) bir kelimenin yalnizca birinci hecesinde bulunur: oya, koyun, övmek, dövmek vb.

Dilimizde bu kurala uymayan birkaç kelime vardir. Bu kelimelerde düz sesliden sonra b, m, v sessizleri varsa, Sonra gelen düz sesli, dar yuvarlak olur: kabuk, kavun, kavurmak, yagmur, çamur vb.

Bunun gibi bazi bilesik kelimelerin, ünlemlerin, yabanci kelimelerin ikinci, üçüncü... hecelerinde o, ö seslileri bulunabilir: ayol, oho, alkol, aktör, profesör, bandrol vb.

Yukarida da belirtildigi gibi -yor eki sesli uyumuna uymaz; bazi degisiklikler gösterir. Eklendigi fiilin seslisi ince de olsa kendisi kalin olarak devam eder: ver-i-yor, sev-i-yor. ikinci ve üçüncü hecelerde bulunan o seslisi daralmaz: ko-nus-u-yor, dur-u-yor.

Küçük sesli uyumuna uymayan kelimelerde ekler, kelimenin son seslisine uyar: çamurluk, doktorluk, geliyor-sun, profesör-ü vb.

a. "ile" kelimesinin ek olarak kullanilisi:

-->ile baglaci, sessizle biten kelimelere ek olarak getirildigi zaman: a) basindaki i seslisi düser, b) büyük sesli uyumuna uyar: adamla (adam+ile), tasla (tas+ile), telefonla (telefon + ile) vb.

-->Sesliyle biten kelimelere ek olarak getirildigi zaman iki seslinin yan yana gelmesi sonucu: a) basindaki i seslisi y'ye dönüsür, b) büyük sesli uyumuna uyar: babayla (baba+ile), orduyla (ordu+ile), dergiyle (dergi+ile), kardesle (kardes+ite^, üzüntüyle (üzüntü-f-i'te) vb.

-->Sonunda 3. kisi iyelik eki bulunan kelimelere ek olarak getirildigi zaman: a) basindaki i seslisi y'ye dönüsür, b) büyük sesli uyumuna uyar: arkadasiyla (arkadasi+ile), dolayisiyla (dolayisi+ile), ölçüsüyle (ölçüsü+ile) vb.

b. imek ek fiilinin yazilisi:

-->imek ek fiili ayri yazildigi zaman sesli uyumlarina uymaz: güzel idi, küskün imis, kalir ise vb. Ancak imek fiili günümüzde çogunlukla eklesmis olarak kullanilmakta ve sesli uyumlarina uymaktadir.

-->Sessizle biten kelimelere eklendigi zaman: a) basindaki i seslisi düser, b) sesli uyumlarina uyar: yakarsa (yakar ise), severse (sever+ise), güzeldi (güzel+idi), kalirdim (ka-lir+idim), gelirmis (gelir+imis) vb. .

-->Sesliyle biten kelimelere ek olarak getirildigi zaman: a) basindaki i seslisi y'ye dönüsür, b) sesli uyumlarina uyar: altinciydi (altinci + idi), yabanciymis (yabanci+imis), neyse (ne + ise) vb.

c. -ken ekinin yazilisi:

-ken (iken) eki büyük sesli uyumuna uymaz; eklendigi kelimenin seslileri kalin da olsa. bu ekin seslisi ince kalir:

yazarken (yazar+iken)": dururken, (durur+iken), sokaktay-ken (sokakta+iken) vb.



d. ki baglacinin yazilisi:

ki baglaci ayri yazilir: demek ki, kaldi ki, neyse ki, dedin ki vb. Bazi kelimelerdeyse ki baglaci birlesip kaliplasmistir:

mademki, sanki, halbuki vb.

e. -ki ekinin yazilisi:

-ki eki sesli uyumlarina uymaz; seslisi kalinlasmaz ve yuvarlaklasmaz: duvardaki, aksamki, Ahmet'inki, Dursun'unki, bendeki vb.

Ancak bazi kelimelerde ince yuvarlak seslilerden sonra gelen -ki eki, küçük sesli uyumuna uyar, i seslisi yuvarlaklasir: dünkü, bugünkü vb.

f. mi soru ekinin yazilisi:

mi soru eki kendinden önce gelen kelimeden ayri yazilir, ancak kendinden önceki kelimenin son seslisine göre sesli uyumlarina uyar: araba mi, kardesim mi, kosuyor mu, gördün mü vb. Soru ekine birtakim ekler de gelebilir. Bu ekler soru ekiyle bitisik yazilir: Okuyor musun, gelebilir miyim vb.

g. de baglacinin yazilisi:

de baglaci kendinden önce gelen kelimeden ayri yazilir, ancak kendinden önceki kelimenin son seslisine göre büyük sesli uyumuna uyar: babam da, ben de vb.

3. Sessizlerin Uyumu:

Türkçe kelimelerin sonunda yumusak sessizler (b, c, d, g) bulunmaz. Kelimeler bunlarin sertleriyle (p, ç, t, k) biter:

agaç, çok, sebep, ahenk, yurt vb.

Ancak anlamlari ayri iki kelimeyi ayirmak için kullanilir:

ot (bitki), od (ates); ad (isim), at (hayvan).

Türkçede p, ç, t, k sessizleri iki sesli arasinda yumusar;

b, c, d, g sessizlerine dönüsür: dip dibi, yurt yurda, sebep sebebe, sokak sokaga, çok çogu, ahenk ahengi gibi.

Bazi tek heceli kelime köklerinde ve kelimelerde sert sessizler, iki sesli arasinda sert kalabilir: sap sapi, aç açi, süt sütü, hukuk; hukuku, millet milleti vb.

Türkçede sert sessizle biten kelimeye gelen eklerde sert sessizle baslar: dip-ten, çalis-kan, agaç-tan vb.



Eklerin Köklere Uyumu

Türkçede -ma, -me ile biten mastarlardan sonra -a, -e, -i, -i eklerinin -ya, -ye, -yi, -yi biçimleri getirilir: kaçma kaçmaya kaçmayi, sevme sevmeye sevmeyi vb.

-mek, -mak ile biten mastarlardan sonra -a, -e, -i, -i eklerinden biri gelirse k düser, bu eklerin -ya, -ye, -yi, -yi biçimleri kullanilir: yazmak yazmaya yazmayi, görmek görmeye görmeyi vb.

Fiil çekimlerinde fiil kök ya da gövdeleri yazilista oldugu gibi kalir: baslayan (basliyan degil) baslayarak (basliyarak degil), bekleyecek (bekliyecek degil), söyleyen (söyliyen degil), okumayan (okumiyan degil) vb.



Noktalama Isaretleri



Türk Dil Kurumunun Imla Kilavuzu'na göre Türkçede kullanilmasi gerekli noktalama isaretleri.



Nokta (.)

1- Cümle sonlarinda kullanilir. Belli bir duraklama yapilacagim gösterir.(Cümle yazdirildi.)

2- Siir, kitap, gazete, dergi, yazi basliklarindan sonra nokta kullanilmaz. Bölüm basliklarindan sonra da kullanilmaz.

Büyük Nutuk Gün Eksilmesin Penceremden Giris V. Bölüm

Basliklardan sonra satir basi yapilmamis, söze açiklamayla devam edilmisse nokta kullanilir. (Zamir çesitleri: Kisi zamiri, isaret zamiri, soru zamiri)

3- Kurum ve kurulus isimlerinden sonra nokta kullanilmaz. Sait Çiftçi Dispanseri Müdür Yildiz Sinemasi) 4- Sik geçen kisaltmalarda nokta kullanilir. (Prof. Dr. T.C.) Ancak kimi kisaltmalarda nokta kullanilmaz. TBMM AET NATO TDK cm kg l fe

5- Sira bildirmek için sayilardan sonra konur. II. Mehmet III. Selim 5. Cadde XX. yüzyil Sira bildiren sayilarda l'nci (birinci) biçimindeki yazilislar kisaltma sayilmaz.

6- Tarihleri yazmada gün, ay ve yili ayirmak için aralarina konur. 9.X1I.1986, 1.3.1967. Tarihlerde ay adlari yaziyla

olursa ay adlarindan önce ve sonra nokta kullanilmaz. 23 Nisan 1920 7. Saat ve dakikalari ayirmak için kullanilir.

Okul saat 8.30'da baslar.

8- Kelimelerin bir veya birkaç harfi alinarak yapilan kisaltmalarda kullanilir. Psikol. sok. sos. sp. snt.

9- Sira göstermek için satir baslarina konan harflerden ve sayilardan sonra kullanilir. a, b. 1.1. A. B.

10-Üçlü gruplara ayrilarak yazilan büyük sayilarda gruplar arasina konur. 8.375.562, 27.870.197. Gruplara ayrilan sayilarda nokta kullanilmayabilir.



Virgül (,)

1-Yazida arka arkaya gelen es görevli kelimeler arasina konur. Ali, Mahmut ve Veli samimi arkadastirlar.

2- Es görevli cümleler arasina konur. Hizla içeri girdi, çantasini aldi.

3- Cümle içindeki ara sözleri ayirmak için kullanilir. Bütün okullar, Istanbul Lisesi hariç, eylül sonunda açiliyor.

4- Cümle içinde özel olarak vurgu yapilmasi gereken kelimeden sonra kullanilir. Böylece, her istedigini almis oldu.

5- Sayilarda ondalik bölümleri ayirmak için kullanilir. 45,9 999,9 13,5 587,3

6- Çok uzun cümlelerde özneden sonra kullanilir. 7.Tekrarlanan kelimeler arasina konur.Aksam,yine aksam.-A.Hasim.Ancak, ikilemelerde kelimeler arasina virgül konmaz. Aksam aksam, bata çika.

8- Hitap kelimelerinden sonra konur. Sayin Baskan, Sevgili kardesim,

9- Ve, veya baglaçlarindan önce ve sonra virgül kullanilmaz.Oradan buraya gelen ve gidenlerin arkasi kesilmiyordu.

10-Bir düsünceyi kabul veya kabul etmeme sözlerinden sonra kullanilir.Hayir, sizin gibi düsünmüyorum. Evet, sizi dinliyorum.'

11-Yazismalarda yer isimlerini tarihlerden ayirmak için kullanilir.

Besiktas, 9 Aralik 1986, Ankara, 3 Mayis 1960.

12-Ünlem grubu olusturmak için cümlede ünlem gibi kullanilan kelimeden sonra konur, ünlem ise cümle sonuna alinir.

Arkadas, yurduma alçaklari ugratma sakin!

13- Sayilarin yazilisinda, kesirleri ayirmak için konur. 38, 6 19,5 0,25

14- Biyografik künyelerde yazar, eser, basim evi vb. maddelerden sonra konur.



Noktali virgül (; )

1-Sekil ve anlamca baglari bulunan cümleleri ayirmak için kullanilir.

At ölür, meydan kalir; yigit ölür, san kalir.

2- Cümle içinde ayni degerde olup virgül ile ayrilmis türleri, gruplari ayirmak için kullanilir.

Sinifin ögrencilerinden Ali, Hasan ve Veli 3-A sinifina;

Murat, Mehmet, Onur da 3-B sinifina gönderildiler. Olan oldu, is isten geçti; gelmese de olur.

3- Virgülle ayrilmis örnekleri farkli örneklerden ayirmak için konur.

Italya, Ingiltere, Fransa; Roma, Londra, Paris.



Iki nokta (

1- Bir cümlenin sonunda açiklama yapilacaksa, örnek verilecekse konur.

Basarmaniz için bir tek sart vardir: Çalismak. Ince sesli harflerimiz sunlardir: e, i, ü, ö.

2- Iki noktadan sonra gelen açiklama bagimsiz bir cümle ile basliyorsa, cümlenin ilk kelimesi büyük yazilir. Annesi merak ederek sordu: Bu çalismadan kirik mi aldin?

3- Iki nokta isaretinden sonra örnekler siralanacaksa ilk kelimenin birinci harfi küçük yazilir. Sinifin hali söyleydi: kirik iki masa, yerde sandalyeler.

4- Kataloglarda yazar adlari ile eser adlari arasina konur. (Yahya Kemal Beyatli: Eski Siirin Rüzgariyla, Kendi Gök Kubbemiz).



Üç nokta (...)

1- Bir sebeple bitirilmemis cümlelerin sonuna konur. Burada kirlar o kadar güzel ki...

2- Açikça yazilmasi istenmeyen kisi ve yer adlari yerine kullanilir. Onun A... geldigini kimse bilmiyordu.

3- Kaba sayilan, yazilmasi istenmeyen sözlerin yerine konur. Yaptigi... kötülügünü sonradan anladim diyordu.

4- Bir konuda birtakim örnekler verilirken baskalarinin da bulundugunu belirtmek için kullanilir. Bu gezide her ögrenci bir yemek getirmisti: köfte, dolma, helva...

5- Alintilarda; basta ortada ve sonda alinmayan kelime ve bölümlerin yerine konur.

...Türkçenin çekilmedigi yerler vatandir, ancak çekildigi yerler vatanliktan çikar... Yahya Kemal



Soru isareti (?)

1- Soru bildiren cümlelerin sonuna konur. Nereden geliyorsunuz?'

2- Soru bildiren kelimelerden sonra da konur. Kimsin? Parola nedir? '

3- Içinde soru eki oldugu halde soru anlami vermeyen cümlelerde bu isaret kullanilmaz.

Buradan bir çiktim mi dogru sendeyim. Buldum mu kaçirmam.

4- Bazi kelimeler ve cümlelerde soru bildiren kelime olmadigi halde soru anlami vardir. O zaman kullanilir. Adiniz? Dogdugunuz yer?

5- Bir söze inanilmadigini, sözün süphe ile karsilandigim bildirmek için sözden sonra veya cümle sonunda soru isareti parantez içinde konur.

Ögrenci çok çalistigini(?) söylüyordu. Çok yoruldum de-' di(?).

6- Bilinmeyen yer, tarih vb. durumlar için kullanilir. Yunus Emre (1240?-1320), (Dogum yeri: ?)



Ünlem isareti (!)

1-Sevinç, aci, korku, hayret, nefret, bunalma duygularim anlatan cümlelerin sonuna konur.

Ne mutlu Türküm diyene! - Atatürk. Hey, baksaniza! Dur yolcu! Aferin! Alçak! Zalim! Öf! Çok karismasana be!

2- Ünlem niteliginde yapilan seslenmelerden sonra da ünlem isareti konur.

Arkadas! Simitçi!

3- Söylevlerde kullanilir.

Ordular! Ilk hedefiniz Akdeniz'dir. Ileri!

4- Ünlemden, ünlem niteliginde kullanilan kelimeden sonra gelen cümle duygu bildiren bir cümle olmazsa, o zaman ünlem bildiren kelimeden sonra virgül konur. Cümle sonunda ise ünlem isareti kullanilmaz. Baska isaretler, nokta, soru vb. kullanilir.

Arkadas, sana ugurlar olsun. Oh, hava nihayet serinledi. 5- Ünlem isareti parantez içinde bir kelimeden veya cümleden sonra kullanilirsa, küçümseme, alay, dikkat çekme anlami verir.

Gençliginde büyük bir atici oldugunu söyledi (!). Fizik sinavinin birincisi (!) oldugunu söylüyordu.



Çizgi (-)

1- Konusmalari göstermek için kullanilir.

- Kimsin?

- Parola nedir?

- Benim, çavusun.

2- Çizgiden önce konusan kisinin isimleri de yazilabilir. Nöbetçi - Kimsin? Nöbetçi - Parola nedir? Çavus - Senin çavusun.

3- Karsilikli konusma seklinde olmayan sözler de konusma cizgisi ile verilebilir. Ögretmeninin yanina sokuldu.

- Bana izin veriniz gidecegim, dedi.



Birlestirme çizgisi (-)

1- Satir sonuna sigmayan kelimeleri birlestirmek için kullanilir.

(Sana dar gelmeyecek mak-beri kimler kazsin. M. Akif)

2- Dil bilgisi derslerinde kökleri ve ekleri ayirmak için kullanilir. (Al-mak, ver-mek, tasi-mak)

3- Kelimeleri hecelere bölmek için kullanilir. (Is-tan-bul, yem-ye-sil, li-se-si)

4- Cümle içinde ara sözleri belli etmek için kullanilir.

Bunu anlatmamdaki maksat -açiklamak gereksiz ya- sizi uyarmaktir.

5- Eski Arapça ve Farsça sözlerde kök ve ekleri ayirmak için kullanilir.

Kelam-i kibar^ Servet-i Fünün, Cemiyet-i Akvam, Ates-perest

6- iki soyadini birlestirmede, yabanci yer adlarinda kullanilir. Joliot-Curie, Aiscae-Lorraine, Jean-Jacaues Rousseau, Saint-Simon

7- Kelimeler arasinda "-den... a, ve, ile, arasinda" anlamlari-ni vermek üzere kullanilir. Türk-Alman isbirligi, Türkçe-ingilizce sözlük

8- iki veya daha fazla özel kisi ve yer adi arasina konur. (Istanbul-Ankara yolu, Koç-Sabanci anlasmazligi)



Noktali çizgi (.-)

1- Satir baslarina gelen konu basliklarindan sonra konur. Zamir.- Isimlerin yerini tutan kelimelere denir.

2- Madde siralamalarinda kullanilir. 5. Madde.- Dil bilgisi hakkinda...

3- Rakam ve harflerden sonra da konulur. l.- A.-Noktali çizgi yerine nokta, iki nokta, birlestirme çizgisi kullanilabilir.



Tirnak isareti (" ")

1- Bir yazida baskasindan söz alinip kullanilacaksa oldugu gibi aktarilan baskasinin sözünün basma ve sonuna konur.

Atatürk, "Ne Mutlu Türk'üm Diyene" sözünü bizzat söylemistir.

2- Söylendigi sekilde yaziya aktarilmayan kisilerin sözleri tirnak içine alinmaz.

Atatürk Türk olmanin mutlulugunu belirtmistir.

3- Cümle içinde özellikle belirtilmek istenen sözler tirnak içine alinir.

Çok kullandigimiz "bay" kelimesi aslinda zengin demektir.

4- Tirnak içindeki alintinin sonunda bulunan isaret (nokta, soru isareti, ünlem) tirnak içinde kalir. "Izmir üzerine dünyada bir sehir daha yoktur!" diyorlar.

Yahya Kemal Beyatli

5- Parça içinde geçen edebî eser isimleri, bilimsel yayinlarin isimleri de özellikle birkaç kelimeden olusuyorlarsa tirnak içinde gösterilirler.

"Çalikusu" "Babaniz Atatürk" "Otuz Bes Yas"

6- Tirnak içinde yazilan basliklardan sonra kesme isareti kullanilmaz.

"Han Duvarlarim okudunuz mu?

7- Gazetelerin, dergilerin basliklari tirnak içinde yazilmaz. Hürriyet Varlik 8- Tirnak içinde aktarilan sözün de içinde baska bir aktarma varsa o zaman söz içindeki aktarma tek tirnak içinde yazilir. Annesi ogluna, "Babana git, sana 'Neden gelmedin' diye

sorarsa,annem göndermedi dersin," dedi.





Parantez ( )

1- Cümle içinde açiklayici bilgiler verilecekse kullanilir.

O kitabin çikis tarihinde (1968) sen okuma yazma bilmiyordun.

2- Cümle içinde kullanilan ara sözlerin veya cümlelerin basina sonuna konur. Bugünkü medeniyet yolunda ilerleyisimiz (Daha önceki Müslüman Türk medeniyetleri düsünülürse) pek de büyük bir ilerleme olmasa gerek.)

3- Parantez içinde yazilan tam anlamli bir cümle ise cümlenin sonundaki nokta, soru veya ünlem isareti parantezi kapamadan konur. Bugünkü medeniyet yolunda ilerleyisimiz(Daha önceki müslüman Türk medeniyetleri düsünülürse) pek de büyük bir ilerleme olmasa gerek)



Köseli parantez [ ]

1-Parantez içinde açiklama yapilan bir sözün de içinde açiklama yapmak geregi bulunursa yay ayraçtan önce

köseli ayraç kullanilir. Hoca boksörlere bu alttan yapilan vurus sert (daha da sert) olabilir diyordu.



Kesme isareti (')

1- Özel isimlere getirilen ekleri ayirmak için kullanilir. Ali'den, Asya'da, Atatürk'üm, Türk'e, Venüs'ü

Ancak kurum ve kurulus adlarindan sonra kesme isareti kullanilmaz.

Türkiye Büyük Millet Meclisine, Türk Dil Kurumuna.

Ayrica kisi adlarindan sonra kullanilan unvanlara gelen ekler de ayrilmaz.

Sevinç Hanima, Ender Beyden, Ali Efendinin.

2- Kisaltmalara getirilen ekleri ayirmak için kullanilir. TBMM'nin ABD'nin

3- Sayilardan sonra getirilen ekleri ayirmak için kullanilir. Cumhuriyet 1923'de ilan edildi.

4- Bir harf veya ekten sonra gelen ekleri ayirmak için kullanilir.

n'nin m olmasi sekli. Türkçede -das'la yapilmis kelimeler sunlardir.

5- Metre (m), litre (l), kilometre (km) seklindeki kisaltmalardan sonra kesme isareti kullanilir.

Ankara-Istanbul yolunun 300 km'lik kisminin yapimi bitmisti.

6- Basim sirasinda bazi harfler degisik sekilde dizilse bile (italik, çok belirgin siyah) kesme isareti yine de kullanilir. Faruk Nafiz'in Han Duvarlari'ni okudunuz mu?

7- Gazete ve dergi basliklarina ek getirilmisse kesme isareti ile ayrilir.

Anayasa'yi, Resmi Gazete'de

8- Özel isimlerden türetilmis kelimeler (isim, mastar seklinde fiil ve sifatlarda) kesme isareti kullanilmaz.

Türklük, Türklesmek, Türkçülük, Istanbullu, Ankarali,

Araplasmak, Romali, Londrali, Parisli, Türkçenin, Hristiyanligin. Aydinlidan.

9- Yabanci özel adlarin sonundaki çokluk ve yapim ekleri kesme isaretiyle ayrilir.

Bordo'lu

10-Özel isim satir sonunda bitmis, aldigi eki yazacak yer kalmamissa o zaman kesme isareti özel ismin sonundaki yerine konur, ismin sonuna gelen ek diger satirin basina yazilir, ancak birlestirme isareti özel ismin bulundugu satirin sonuna konmaz. Kesme isaretinin konmasi yeterlidir.

(Dün Istanbul' dan geldi.)



Paragraf isareti (§)

1-Degisik yazi bölümlerini, paragraflari, ayri konulari, ayri maddeleri ayirmak için kullanilir. Çok sinirli biir alanda kullanilmaktadir. Çengel yerine bugün numara koymakla yetinilmektedir.





Yildiz (not) isareti (*)

1 - Kelimelerin, misralarin veya beyitlerin sonuna konur. Bu konu ile ilgili olarak kelime, misra veya beyit için sayfa sonunda, bölüm sonunda veya kitap sonunda açiklama oldugunu gösterir, simdi rakamlar kullanilmaktadir. Ilk donanmayi kuran Çaka Bey'dir (*)



Bölme (yan çizgi) isareti (/)

1- Birbirine benzer iki kelime, iki sey arasina konur, (veya) anlami verir.

Baba evi/ocagi Konusmak görüsmek/konusup görüsmek

2- Parça içinde bir siirin misralari arka arkaya yazilacaksa yine konur.

Yagiz atlar kisnedi, mesin kirbaç sakladi./Bir dakika araba yerinde durakladi. - Han Duvarlari

3- Tarihlerde gün, ay ve yili ayirmak için kullanilir.

(9/XII/1986) 4. Adres yazarken semt ile sehir arasina konur.

Türkocagi Cad. Celal Ferdi Gökçay Sok. No. 19/2 Cagaloglu / ISTANBUL

Ayrica bölme isareti olarak kullanilir.

60 / 2 = 30

Daktilolarda köseli parantez isareti olmadigi için bu isaret

köseli parantez yerine bazi metinlerde kullanilmaktadir.



Denden isareti (")

1- Ayni metinleri, kelimeleri tekrar yazmamak için kullanilir.

On bes bes ile toplanirsa yirmi eder.



On iki sekiz " " " "



Diger isaretler

1-Toplama isareti: + arti

2- Çikarma isareti: - eksi

3- Çarpma isareti: x çarpi

4- Bölme isareti: - bölü

5- Esitlik isareti: =

6- Yüzde isareti: %